Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Korte geschiedenis van het miraculeus beeldje van O.L. Vrouw van Ommel en van de Parochie Ommel’.
Auteur(s): A Van Erven
Herkomst: Onze L. Vrouw van Ommel, troosteres in elken nood. Geschiedenis, gebeden en gezangen. Tweede druk (1938)
Samenvatting: Bevat een lijst van rectores en moeders van klooster Maria-Schoot in Ommel (waaronder afkomstig uit Weert) en een namenlijst van wonderbaarlijke genezingen te Ommel met opvallend vele inwoners uit Nederweert en Weert, en hun ziektebeeld. Alleen de historische informatie is gescand.
‘Alt-Weert of Aovert’.
Auteur(s): Willem Lenaers
Herkomst: De Nedermaas 4 (1926-1927) 134-136.
Samenvatting: Heemkundig en folkloristisch verhaal over het Weerter gehucht Altweert. Aangestipt worden onder meer de Bocholterbeek, de natuur, de Sint Theuniskapel met het interieur, het gebruik om varkenskoppen te veilen voor de kapel, de nieuwe hulpkerk te Altweerterheide, het onderwijs op Keent en de nieuwe zandplas "De IJzeren Man'. Op de plaats van de Lindenhof ligt thans de inmiddels gesloten stortplaats.
‘Brouweri-jje in Wieërt rônd 1900’.
Auteur(s): [Bert Adriaens], [Baer Adriaens], [Piet Hermans], [Jo van der Velden], [Stan Smeets], [Ton Timmermans], [Jan Moonen], [Piet Adriaens]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 70.
Samenvatting: Overzicht van de namen en ligging van de Weerter bierbrouwerijen omstreeks 1900.
‘Weert in augustus 1572’.
Auteur(s): J.S. van Veen
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 40 (1920) 7.
Samenvatting: Verzoeken van twee ex-scholtissen Godert Kael en Gillis Schellart in het ambt te worden hersteld, waarbij gebeurtenissen in 1572 worden belicht.
‘Leen- en laathoven in Weert in de 17de en 18e eeuw’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: "Flittich erforscht und gecolligeert..." : opstellen over Limburgse rechtsgeschiedenis (Maastricht 1995) 231-248.
Samenvatting: De organisatie en werking van het leenhof van de heren van Weert, Nederweert en Wessem wordt behandeld. Daarna worden het heerlijke Leynroe of het Leveroyse leengoed en het heerlijke Jan Ruttenleen gezamenlijk beschreven. De laathoven van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht in Weert en Nederweert en die van de pastorie van Weert komen aan de orde. De beschrijving van de cijnsgoederen en het recht op de keurmede van de heer komt niet uit de verf.
‘Merefelt’.
Auteur(s): J. [N.N.]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879) 136.
Samenvatting: Oude vermeldingen van Meerfelt en Merefelt in 16e eeuwse bronnen.
‘Vriezen en dooien is nooit meer hetzelfde’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 27 jan 2021.
Samenvatting: Over klimatologische veranderingen en de strenge winters van 1564/65, 1709 en 1962/63. De reservaatwachter van de Groote Peel, Thieu van Deursen, hield vanaf 1958 nauwgezet de weersomstandigheden in Nederweert bij. Ook een kroniekschrijver als Simon van Roy rapporteerde over barre weersomstandigheden in zijn tijd, rond 1709.
‘Betwisting schoutambt in 1577’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 156-158.
Samenvatting: De standpunten van de diverse pretendenten op het ambt worden belicht aan de hand van processtukken van het Hof van Gelre in Arnhem.
‘Smeedijzeren kruis kerkhof Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘De post tijdens de Eerste Wereldoorlog in Weert en omgeving’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse van correspondentie van en met in Weert en Nederweert gelegerde militairen, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘Jan van Weert, generaal der Beijersche en keizerlijke kavallerie en Jan van der Croon, goeverneur van Praag en onderkoning van Bohemen.
Auteur(s): Jozef Habets
Herkomst: Eene bijdrage tot de geschiedenis van den Dertigjarigen Oorlog’. (Roermond 1862), pp. 176. Zie: https://tinyurl.com/mr3n27j3
Samenvatting: Aan iedere verwarring tussen de niet-Weertenaar Jan van Weert of Werth en de Weertenaar Jan van der Croon of De la Croon wordt een eind gemaakt. De 54 bladzijden omvattende biografie van Jan van der Croon is slechts ten dele verouderd. Deze is te vinden in het tweede deel van het boekwerk.
‘De geschiedenis van Stokershorst’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Stokershorst in Nederweert-Eind was het opleidings-‘gesticht’ dat werd opgericht door de Congregatie der Broeders van O.L. Vrouw van Zeven Smarten. In 1898 werd gestart met de voorbereiding van de bouw. In de herfst van 1944 werd het betrokken door de Duitse troepen als hoofdkwartier en daarmee was het lot bezegeld. Zware vernielingen en opvolgende sloop betekenden het einde van dit landelijk zeer bekende instituut.
‘Het laathof van de proosdij van Meerssen te Weert en Nederweert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1997 11 (1996) 125-134.
Samenvatting: Na een historische schets over de proosdij worden de inhoud van het reglement (klik hier zie bij bronnen) en een drietal cijnsregisters lopende vanaf 1666 tot 1794 beschreven. Aan de orde komen de diverse meiers en laatschepenen, maar vooral een zestal laatgoederen. Aandacht wordt besteed aan de op deze goederen rustende lasten, de diverse (deel-)bezitters of (mede-)laten en overdrachten.
‘De bouwgeschiedenis van de St.-Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 87 (1968) 33-50.
Samenvatting: Na de oorsprong van de kerk in relatie met de patroonheilige geduid te hebben, worden de voor 1456 afgesloten eerste bouwfase en de in 1500 begonnen tweede bouwfase aangegeven. De kerk zou volgens een onbekende bron in 1507 gewijd zijn; dit zou volgens de schrijver eerst in 1512 gebeurd zijn. Dat laatste jaar berust volgens Klaversma op een misverstand. De bouwmeester is niet bekend, maar kan uit Keulen afkomstig zijn. De bouwstijl komt kort aan de orde. Vervolgd wordt met de geschiedenis van de toren, die in drie fasen gebouwd werd. De bouwstijl van de eerste fase van circa 1529 wordt geschetst. Vervolgens komt de verhoging van de toren in 1887-1889 aan de orde en beëindigd wordt met een wat uitvoeriger beschrijving van de nieuwe torenspits uit 1959-1960.
‘Kapel van St. Job op Leuken’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: De bakstenen kapel werd in de 17e eeuw opgericht en in 1919 gerestaureerd. Helaas werd zij in 1965 gesloopt.
‘Kapel O.L. Vrouw van Lourdes, Schoor’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Nadat er jaren een kruis had gestaan, werd er in 1915 een kapel gebouwd in Schoor, die later herhaaldelijk zou worden uitgebreid tot de huidige omvang. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De oprichting en het reglement van het cremersgilde te Weert in 1652’.
Auteur(s): J[an] Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 73 (1954) 49-56.
Samenvatting: Het Sint-Nicolaas- of kramersgilde, formeel opgericht en gereglementeerd door Magdalena van Egmont, prinses van Chimay en vrouwe van Weert en Nederweert was bestemd voor kramers, kooplieden en winkeliers. Onder vetwaren werd o.m. spek, ham, kaarsen en boter verstaan. Het poorterschap was een voorwaarde voor lidmaatschap.
‘Oeërlog’.
Auteur(s): Frits Weerts, Fred Gubbels
Herkomst: Van Booldersdiêk tot Beûlderberg [Weert 1999] 8-9.
Samenvatting: Herinneringen in dialect bij het herdenkingskruis voor neergestorte vliegtuigbemanningen aan de Colusdijk.
‘Bierbrouwerijen in Nederweert’.
Auteur(s): [Wiel van de Warreburg], [Alfons Bruekers]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 73.
Samenvatting: Niet compleet overzicht van de Nederweerter bierbrouwerijen.
‘Activiteitenoverzicht Erfgoedgemeenschap Nederweert 2024’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Erfgoedgemeenschap Nederweert’ (Nederweert 2025).
Samenvatting: Jaarverslag van de Erfgoedgemeenschap Nederweert, waaronder de Stichting Geschiedschrijving Nederweert en de Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO.
‘Onuitgegeven stukken betreffende de minderbroeders te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Neerlandia seraphica 9 (1935) 375-399.
Samenvatting: Een groot aantal korte transcripties van diverse documenten uit het gemeentearchief van Weert (1489-1773, voornamelijk 17e eeuw) en twee transcripties uit de burgemeestersrekeningen van Nederweert (1600 en 1624/1625).
‘Geluk bij een ongeluk Over ongelukskruisen in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 78-79 (2018) 20-21.
Samenvatting: Ongelukskruisen aan de Booldersdijk en in Roeven herinneren aan oude ‘verkeersongelukken’. Of een soortgelijk ongeluk te Kreijel in 1791 ook met een kruis werd herdacht is niet bekend. Wel staat dat dit ongeluk op een bijzondere wijze in relatie staat tot de familie Bruekers in Nederweert.
‘Herman Maas, literator over Nederweert’.
Auteur(s): Jan Tindemans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 209-222.
Samenvatting: De Ospelse onderwijzer en journalist Herman Maas (1877-1958) bracht een deel van zijn leven in Nederweert door en schreef daar vanaf 1903 enkele van zijn meest spraakmakende romans, die een aanklacht waren tegen de onderdrukking van de sociale onderlaag.
‘Het stationsgebouw’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een ontwerp van architect Van Heukelom, gerealiseerd in 1914 nadat de spoorlijn Weert-Eindhoven in gebruik was genomen. Het oude station, een eindje verder gelegen, werd in 1915 gesloopt.
