Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘H. Cornelius, Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Swartbroek.
‘Stijgen en dalen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 67 in: Weekblad voor Nederweert, 11 apr 2013.
Samenvatting: Vanaf 1600 daalde het inwonertal van Nederweert gestaag door oorlog, crisis en emigratie. Pas na 1800 kwam de kentering.
‘Het Weerterland’.
Auteur(s): Jos G.W. van der Wouw
Herkomst: Veldeke, tijdschrift voor Limburgse volkscultuur 53 (1978) 3-14.
Samenvatting: Behandelt naamgeving, bevolkingsgroei en topografie van Weert en Nederweert. De twee tekeningen zijn van de hand van Jan Tullemans.
‘Sint Martinuskerk’.
Auteur(s): [G. Houben]
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College 2 (1950) [96-103].
Samenvatting: Twee artikelen. Het eerste beschrijft beknopt de geschiedenis van de parochiale kerk van Weert in de periode 1456 tot en met 1940. Het tweede bevat een afschrift van een oorkonde uit 1456. Dat betreft de handhaving van de verdeling van onderhoudskosten van het schip van de kerk tussen de beide tiendheffers van Overweert, na de uitbreiding van het koor op kosten van de inwoners.
“Nederweert’ en ‘Weert’.
Auteur(s): Gerard Venner, Stefan Frankewitz
Herkomst: De zegels der steden en dorpen in het Overkwartier van Gelder 1250-1798 (Venlo z.j.) 195-198 en 272-275.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de lakzegels die in de opeenvolgende periodes werden gebruikt door de schepenbanken van Weert en Nederweert. De auteurs maken een misser waar zij aan Nederweert een schepenzegel toeschrijven dat nooit als zodanig bestaan heeft en dat verward wordt met een lakenkeurstempel.
‘De Krottepoffers volgend jaar 35 jaar’.
Auteur(s): Hub Verdonschot
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 19-23.
Samenvatting: In 1972 treedt de Nederweerter toneelvereniging De Krottepoffers voor het eerst voor het voetlicht. Zij is te zien als een opvolgers van de Studentenclub die rond die tijd teloor ging. In het artikel is speciale aandacht voor het stuk ‘Het wônger van Kale’ dat zich afspeelt rond de verdwenen St. Antoniuskapel van Rosveld, die herbouwd werd in Boeket.
‘Ein vrouw kan mier mèt de schoeët boete draage as eine mins mèt de wân binne’.
Auteur(s): Fons Vossen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 127 in: Weekblad voor Nederweert, 8 dec 1994.
Samenvatting: Bewerking door Huub Janssen van een dialectverhaal van Fons Vossen in het Boekenter dialect van omstreeks 1950.
‘Archeologische waardenstelling Nederweert-Budschop Vuurmolen (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Op de oostoever van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert bevond zich in het midden van de 19e eeuw (van 1852-1860) een stoommolen genaamd De Vuurmolen. Het was een industrieel gebouw met de eerste stoommachine in de gemeente. Technische problemen luidden al na enkele jaren het einde in. De bijbehorende woning bleef bestaan tot het graven van Kanaal Wessem-Nederweert in de jaren ’20 van de 20e eeuw. Op de plaats van de voormalige Vuurmolen heeft nooit archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Wel is het mogelijk om basis van het bronnenonderzoek in de archieven en bestudering van topografische kaarten verwachtingswaarden over de archeologische en cultuurhistorische potentie van het terrein te formuleren.
‘Hotel Juliana, Wilhelminasingel 80’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Gebouwd op de plaats van het vroegere zusterklooster Nazareth. Het herenhuis werd gebouwd door Lucien Dor van de zinkfabriek in Dorplein, Ook de Weerter burgemeester Klolkman was er woonachtig.
‘Flats Toon’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 98.
Samenvatting: Toon Velter (1886- ) woonde aan de Booldersdijk en maakte zich berucht en beroemd door het samenwonen en samenleven met twee vrouwen. Daardoor kreeg hij hel en verdoemenis toegewenst van de zijde van de katholieke kerk. Het artikel gaat niet in op het oorlogsverleden van Velter.
‘OLV-kapel Ospel eendrachtelijk gerestaureerd’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 99 (2023) 7-8.
Samenvatting: Waar menig parochie tegenwoordig worstelt met de vraag met betrekking tot herbestemming van voormalige religieuze gebouwen, gaf Nederweert-Ospel daar al meer dan een eeuw geleden een mooi voorbeeld van... alhoewel omgekeerd. Toen werd namelijk een bedrijfsgebouw omgevormd tot kapel! Daaraan dankt Ospel de kapel van O.L.V. van Altijddurende Bijstand, die na een recent voltooide restauratie de komende decennia weer kan doorstaan.
‘Bijenkorven in de geschiedenis van het land van Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 10 in: Weekblad voor Nederweert, 29 mei 1986.
Samenvatting: Een bijenkort wordt al in 1296 vermeld in de context van de sluis in de Weerterbeek. Maar ook uit latere eeuwen zijn er talloze vermeldingen die verwijzen naar de bijenteelt in het land van Weert.
Twee oorkonden over Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 3 (1881) 598-599.
Samenvatting: De tweede oorkonde betreft een transcriptie van een vrijgeleide (1584) van Willem van Oranje - ondanks verbod - voor de export van lakens vanuit Weert naar Antwerpen en andere plaatsen onder het gezag van de Staten-Generaal en van daaruit wol en kaarden te mogen meenemen.
‘Kelk’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: P. le Blanc, W. van Giersbergen e.a.: Catalogus museum Jacob van Horne Weert (Weert 1986) 65.
Samenvatting: Beschrijving van de zilveren kelk die in 1601 door de verenigde Spaanse milities werd geschonken aan de St. Martinuskerk in Weert.
‘De geschiedenis van Stokershorst’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Stokershorst in Nederweert-Eind was het opleidings-‘gesticht’ dat werd opgericht door de Congregatie der Broeders van O.L. Vrouw van Zeven Smarten. In 1898 werd gestart met de voorbereiding van de bouw. In de herfst van 1944 werd het betrokken door de Duitse troepen als hoofdkwartier en daarmee was het lot bezegeld. Zware vernielingen en opvolgende sloop betekenden het einde van dit landelijk zeer bekende instituut.
‘De communauteit in 1798 (12 ventose VI)’.
Auteur(s): L. van de Sijpe
Herkomst: Het vermaert Clooster genaempt Sint Catharinedael onder Achelen. Sint Catharinadal Achel: vier eeuwen franciscaans kloosterleven (Hamont-Achel 2025) 63-64.
Samenvatting: Lijst van enkele uit Nederweert afkomstige zusters in het franciscanessenklooster van Achel (B) en hun professiedatum. De lijst bevat geen zusters uit Weert.
‘Maasstraat 17’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Jan Henkens, Harrie Koppen
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Een blik op het onderwijs in de 1e helft van de vorige eeuw’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw, tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 89 (1970) 185-194.
Samenvatting: "Behandelt de schoolinspectierapporten van 1822 tot 1857. Het onderwijs is in 1822 van matige tot slechte kwaliteit. Er zijn in dat jaar zes openbare schooltjes, twee bijzondere kostscholen voor meisjes en nog enkele andere particuliere schooltjes, waaronder een maitressen- of kleuterschool. Daarnaast kent Weert nog een bijzondere Latijnse school. De namen van de onderwijzers, de aantallen leerlingen, hoogte schoolgeld en soms het leerplan worden opgesomd. Een overzicht wordt gegeven van geconstateerde tekortkomingen en van de eerste vernieuwingen. Afgesloten wordt met de situatie in 1859."
‘Een merkwaardige steen met inscriptie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 7 in: Weekblad voor Nederweert, 10 apr 1986.
Samenvatting: In 1976 werd bij de sloop van het pand Kerkstraat 61 in Nederweert een fragment van een natuurstenen grafkruis gevonden. De tekst daarvan verwijst naar de familie Mertens.
‘Bedreiging van Nederweerter regenten met brandstichting in 1749’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 17 in: Weekblad voor Nederweert, 14 aug 1986.
Samenvatting: Een dispuut tussen inwoners van Nederweert en het gemeentebestuur escaleerde in 1749, als dreigbrieven worden neergelegd bij burgemeester, schepen en gemeentelijke boekhouder. Daarin wordt gedreigd met brandstichting ‘in vier hoecken’.
‘De Spaanse kelk van Weert. Oorlog, schuld en devotie in zilver’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en kruisen in Limburg (107) 2025 18-19.
Samenvatting: De zilveren kelk uit 1601 in de kerkschat van de St. Martinuskerk is een geschenk van muitende Spaanse soldaten die Weert van 1600-1602 bezet hielden en de omgeving terroriseerden.
‘Hushover standaardmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de verdwenen standaardmolen van Hushoven.
“Een gewelddadige overval in 1846 op het Maxet’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Een roofoverval in de afgelegen boerderij van de familie Willekens op Maxet, een kleine kilometer ten noorden van Leveroy, was zeer spraakmakend. En van de drie daders kwam uit Nederweert-Roeven. Na veroordeling werden zij in Maastricht aan de schandpaal gezet. Het artikel bevat uitgebreide biografieën van de criminelen.
‘Pastoor Wilhelmus Vullers 1864-1899’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: In: N.N.: ‘100 Jaar parochie Ospel’ (Ospel 1964) 23-25.
Samenvatting: Biografie van de pastoor die de parochie Ospel in 1864 stichtte. Wilhelmus Vullers was een zoon van burgemeester Adriaan Vullers.