Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Speelhuysgrave’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1998 12 (1997) 72-74.
Samenvatting: Verklaart de naam en geeft de ligging aan van deze stadsbeek. Tevens wordt aandacht besteed aan de wijze van verkiezing van de gekorenen en gezworenen van Weert en Nederweert in 1497.
‘Germaansche oudheden te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 6 (1884) 960.
Samenvatting: Urnenverkoop en urnenvondsten.
‘Help de dokter verzuipt!’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 2 sep 2020.
Samenvatting: Het onfortuinlijke leven van de Nederweerter huisarts Johan Hogenhuis vertoont frappante parallellen met de bekende roman ‘Help de dokter verzuipt’ van Toon Kortooms, waarvoor dokter Wiegersma model stond. Wiegersma en Hogenhuis hadden parallelle levenspaden. Ook Hogenhuis kwam in het water terecht, maar in tegenstelling dat zijn evenknie verdronk hij jammerlijk.
‘De herbergier die zijn kop verloor, in 1595’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 142 en 143 in: Weekblad voor Nederweert, 11 jan en 25 jan 1996.
Samenvatting: Hans de Hoendervanger, herbergier op het latere adres Kerkstraat 52, is een van de meest beruchte criminelen uit de geschiedenis van Nederweert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Gebleektendijk Celtic Field (1939-1996)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: In de omgeving van de Gebleektendijk in Nederweert-eind bevinden zich de resten van een groot prehistorisch raatakkersysteem of celtic field. In eerste instantie is het herkend bij de analyse van luchtfoto’s maar het onderzoek ter plaatse heeft een voorgeschiedenis die terug gaat tot 1939.De hoge zeldzaamheid van dit type prehistorische akkercomplexen, althans in Zuid-Nederland, en de naar omstandigheden onaangeroerde toestand ervan bepleiten opname op de (archeologische) monumentenlijst van Nederweert. Een procedure daartoe is dan ook reeds aangezet.
‘Voor en achter’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 81 in: Weekblad voor Nederweert, 23 jan 2014.
Samenvatting: In de dubbele kapelanie in de Kerkstraat woonden de twee kapelaans strikt gescheiden maar de deugd was in het midden. De bischop van Roeromond achtte een ingrijpen noodzakelijk.
‘Het stationsgebouw’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een ontwerp van architect Van Heukelom, gerealiseerd in 1914 nadat de spoorlijn Weert-Eindhoven in gebruik was genomen. Het oude station, een eindje verder gelegen, werd in 1915 gesloopt.
’De grenskerk aan de Booldersdijk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts verleden : De kerk in het midden (Nederweert 1987) 163-166.
Samenvatting: Geeft een actualiseerde en verbeterde versie van het hieronder volgende artikel van Marcoen Heijer. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de grens- en douanepaal tussen Someren en Nederweert.
‘De turfput 1978’.
Auteur(s): [Gerrit Hasendonckx]
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 19-21.
Samenvatting: Persoonlijk verslag van de opgraving van een turfput uit de 17e eeuw, gevonden bij de aanleg van de bouwput voor het nieuwe stadhuis in Weert in januari 1978. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne.
‘Arbeid adelt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 12 in: Weekblad voor Nederweert, 7 okt 2010.
Samenvatting: De aan lager wal geraakte baron Franciscus de Roy van Supernauw (een kasteel in Belgisch-Limburg) bewoonde een onooglijk huisje in de Burg. Greijmansstraat.
‘Ortscommandantur stempel van Weert in Nederlands Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse van militaire correspondentie, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘Boerkaverbod en dirty dancing’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 17 mrt 2021.
Samenvatting: Nog in 1930 verbood het gemeentebestuur van Nederweert gezicht bedekkende kleding in het openbaar. Het was een van de vele momenten dat de overheid grip probeerde te krijgen op het maatschappelijk leven. Zoals in 1691, toen er paal werd gesteld aan ontmoetingen tussen jongens en meisjes en het gezamenlijk zingen van liedjes. Het grootste offensief was wel bij de kermis in 1928 en dat was gericht tegen het dansen van de Charleston, die door een inwoner als een heidense dans werd getypeerd.
‘Pa Pinkelman in Nederweert’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 130, 131 en 132 in: Weekblad voor Nederweert, 26 jan, 2 feb en 23 feb1995.
Samenvatting: Het pand Siem en de pastorie van Nederweert figureren in de krantenstrip van Godfried Bomans, Pa Pinkelman, in de periode 1945-1948. Er bestaat een relatie tussen deze vermeldingen en de relatie tussen Bomans en Nederweertenaar Fons Vossen.
‘ Een heksenproces te Weert in 1581’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 92 (1973) 58-61.
Samenvatting: "Na een inleiding op het thema wordt de zgn. bekentenis en de veroordeling tot de brandstapel weergegeven. Het slachtoffer bekent de meeste activiteiten, die traditioneel aan een heks toeschreven worden. Zij wordt veroordeeld wegens tovenarij en duivelarij. Dit betekent tevens schennis van de majesteit van God en de landsheer. Volgens het rijksrecht, waarmee de Constitutio criminalis Carolina van Karel V uit 1532 wordt bedoeld, staat hier de vuurdood of de doodstraf op. Zonder enig concreet feit of argument aan te voeren wordt de beklaagde door de auteur als een hysterica neergezet en om die reden zou zij zijn vervolgd. Voor andere inmiddels bekende processen over hekserij en tovenarij zie bovenstaand artikel van Cor Tubée. Vermoedelijk zijn er helaas nog meer heksenprocessen geweest."
‘Hagelkruis Schoor/Roeven’.
Auteur(s): Hub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Aan de noordpunt van de voormalige Roeventerschans staat een veldkruis, op de plaats van een eerdere kapel met veldkruis, hagelkruis genaamd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Weert in het begin der negentiende eeuw’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: (Weert 1949) 35 pp.
Samenvatting: De titel geeft de inhoud te beknopt weer. Het eind van de 18e eeuw en vooral de Franse tijd komen nogal uitvoerig aan bod. De Franse inlijving wordt vergeleken met de Duitse bezetting. De veranderingen in het stadsbeeld worden gekarakteriseerd. De auteur beschrijft vervolgens de periode van 1815 tot 1845 met nadruk op de Belgische omwenteling.
‘Kluis en kruis’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 101 in: Weekblad voor Nederweert, 3 dec 2015.
Samenvatting: Aan de weg van naar Weert woonde een bekende kluizenaar. Daar kwam later de St. Antoniuskapel. Het nabijgelegen café Halfweg was echter nog veel populairder.
‘Dijkerstraat 34’.
Auteur(s): Harrie Koppen, Jan Henkens, Renier Vaessen
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Nieuwe namen voor appartementengebouwen Carisplan onthuld’.
Auteur(s): [Eline Mansvelt]
Herkomst: Nederweert24, 14 oktober 2025.
Samenvatting: De appartementencomplexen aan de Mgr. Kreijelmansstraat in Nederweert hebben de namen Kwantenhuys en Hooghuys gekregen, vernoemd naar oude gebouwen en huisnamen die zich daar ter plaatse bevonden hebben.
‘Rook en vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 22 in: Weekblad voor Nederweert, 20 jan 2010.
Samenvatting: Nederweertenaren roken al eeuwen en in 1841 kwam er een fabriek van rookpijpen, die nogal wat tumult veroorzaakte. Ook het gevaar voor brand was een aanhoudende bron van zorg.
‘Nederweert van zwart-geel-rood naar rood-wit-blauw. Politiek en recht in 1838/1839’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Nederweerts Verleden : Conflict en Harmonie (Nederweert 1991) 9-21.
Samenvatting: Beschrijving van de actie voor het behoud van Nederweert als deel van het koninkrijk België wordt verhaald. Na de overdracht in 1839 aan Nederland vindt er tijdens de kermis een rel plaats. Het Openbaar Ministerie in Roermond beschuldigt twee gearresteerden van het roepen van pro-Belgische kreten en verzet bij hun arrestatie. De hele toedracht wordt uitvoerig uit de doeken gedaan.
‘Een teleurstellende thuiskomst in 1950. Herinneringen van een Weerter Indië-veteraan’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 2-5.
Samenvatting: Herinneringen van de Weerter melkbezorger Tjeu van den Kerkhof die in het voorjaar van 1946 als dienstplichtige naar Nederlands-Indië werd verscheept. Hij zwaaide in 1950 af.
‘In memoriam Emile Haanen 1947-2014′.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 133 (2014) 87-88
Samenvatting: Weerter historicus en publicist en oprichter van de Stichting Historisch Onderzoek Weert. Samen met Riek Rezelman lange tijd bewoner van het monumentale rectorijgebouw in Swartbroek.
‘Graven naar kasteel Cranendonck’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 96-98.
Samenvatting: Archeologisch onderzoek naar de restanten van kasteel Cranendonck. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit 1996.
