Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Verboden vruchten op de Moesdijk’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2026).
Samenvatting: Beschrijving van een geval van fruitdiefstal in 1877 bij een boerderij aan de Moesdijk in Weert.
‘Wegkruis kruispunt Heltenbosdijk – Wijffelterbroekdijk’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Jan Henkens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Verloren en gevonden’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 90 in: Weekblad voor Nederweert, 21 aug 2014.
Samenvatting: De goudschat van de Napoleontische legerveteraan Goedhart is nooit teruggevonden. Een trouwring wel, maar pas na bijna 50 jaar.
‘Het Zwaard, Markt 21’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In het begin van de 19e eeuw bewoond door de Nederweerter koopman Peter Coumans. In 1969 verbouwd tot delicatessenzaak. Achter het huis bevindt zich de stal van postmeester Coumans.
‘Het Waaggebouw, Langpoort 1’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In 1920 gebouwde (nieuwe) stadswaag inclusief bovenwoning voor de waagmeester. Later waren er een bank en VVV-kantoor gevestigd.
‘De gildebrief en het reglement van het timmerliedenambacht van Weert’.
Auteur(s): D. van Adrichem
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg à Maestricht 56 (1920) 143-161.
Samenvatting: De oprichtingsakte van 1464 van Jacob I, graaf van Horne, van het timmerambacht voor Over- en Nederweert. Dan volgt het reglement, dat uit 36 artikels bestaat, waarvan de laatste drie in 1607-1622 eraan toegevoegd zijn. Vervolgens komen nog de aanvullingen uit de jaren 1682, 1741, 1769, 1772, 1775, 1776, 1777, 1778 en 1848.
‘La commune de Wessem désire rester unie à la terre de Weert, 14 nov. 1795’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 22 (1885) 544-545.
Samenvatting: Verzoek van de municipaliteit van Wessem aan arrondissementsadministrateur Wilmar om Wessem met Weert en Nederweert in één kanton onder te brengen gezien hun eeuwenoude en ondeelbare jurisdictie. Als voorbeeld wordt gewezen op het gebruik van renunciatie [op een erfenis] door meisjes.
‘Het Muntgebouw, Muntpromenade 7’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Zeventiende-eeuwse gevel met achttiende-eeuwse geveltop. Ooit de plek waar de Weerter munten werden geslagen en vanaf ca. 1870 graanpakhuis. Later geïntegreerd in het Muntcomplex.
‘Consternatie op de Mildert in 1891’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Een roofoverval bij de weduwe Van Geloven in de buurtschap Mildert onder Nederweert zorgde voor veel consternatie. Het artikel baseert zich op krantenberichten van die tijd maar niet op dossieronderzoek.
‘Gedenkboek 1922-1962: 40-jarig bestaan van de R.K. Lagere Technische School te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: [Weert 1962] 43 pp.
Samenvatting: De feestbundel start met een vijftal lofprijzingen. Daarna wordt het verslag over oprichting en opening uit een eerder gedenkschrift (1922-1947) integraal gekopieerd. Een lijst van (oud-)bestuursleden en (oud-)personeelsleden is opgenomen. De tekst over groei en ontwikkeling tot 1947 is eveneens bijna integraal gekopieerd. Nieuw is het overzicht over de periode 1947-1962 met aandacht voor de uitbreiding van de school en het onderwijs. Het godsdienstonderwijs is sedert 1 oktober 1948 verplicht gesteld en subsidiabel. Afgesloten wordt met een dankwoord van de directeur van het arbeidsbureau.
‘Bordeel en kerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 77 in: Weekblad voor Nederweert, 31 okt 2013.
Samenvatting: Een rijksmonumentaal pand in de Kerkstraat gaat door voor het huis van de twaalf ambachten en een dertiende ongelukje.
‘Feit en fictie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 10 in: Weekblad voor Nederweert, 5 aug 2010.
Samenvatting: De vader van het hoogbegaafde meisje Petronilla Simonis was aanwezig bij het componeren van het Franse volkslied. Het gezin woonde eerst op de Winnerstraat, later Koolensteeg en uiteindelijk Staat
‘Eene bijdrage tot de voorgaande kronijk, op het jaar 1566’.
Auteur(s): A. Nieuwenhuizen
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le duché de Limbourg 12 (1875) 220-224.
Samenvatting: Latijnse tekst uit 1619 over de mislukte bekeringspoging van de Nederweertenaren in 1566, getrokken uit het memoriaalboek van de minderbroeders te Weert. Voor de motivering van de onjuiste weergave van die poging, zie Venner, blz. 271, noot 114 (klik hier). Voor de Nederlandse vertaling, zie Adriaens, blz. 28-29.
‘Uit Pinmaekers geboren. Genealogie Ho(o)genbos(ch)’.
Auteur(s): M.M.J. Hoogenbosch
Herkomst: (Den Helder 1984). Hieruit alleen de passages die op Weert en Nederweert betrekking hebben: 9-19
Samenvatting: Genealogie van de Nederweerter familie Hobus die op het einde van de 17e eeuw naar Heemstede emigreerde en waarvan de nakomelingen (meest onder de naam Hogenbosch) zeer ondernemend werden in diverse delen van Nederland, zoals in de schoenenindustrie.
‘Oost en west’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 14 in: Weekblad voor Nederweert, 4 nov 2010.
Samenvatting: Roermondenaar Mathijs Bovi verhuisde in 1729 naar Nederweert en was matroos bij de VOC en het nieuws van zijn overlijden in Semarang in 1745 drong pas 16 jaar later door in Nederweert.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie Aspergestelling WOII Wessemerdijk Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage gaat over de zogenaamde ‘aspergestelling’ van de Wessemerdijk in Nederweert, een onderdeel van de vooroorlogse verdedigingslinie van het Nederlandse leger. Een ‘aspergestelling’ was een betonnen constructie in het wegdek, voorzien van vierkante gaten waarin stalen aangepunte balken konden worden geplaatst die het doorgaande vijandelijke verkeer konden belemmeren. De palen waren beveiligd tegen weghalen of sabotage en lagen in vredestijd opgeslagen in de nabijheid van de betonconstructies. Restanten van deze ‘aspergestelling’ werden in 1987 ontdekt bij de aanvang van de verbreding van Kanaal Wessem-Nederweert in de gemeente Nederweert (een groot infrastructureel project dat overigens nooit werd afgerond). Ten tijde van de ontdekking vond in de onmiddellijke nabijheid archeologisch onderzoek plaats van een Romeinse en een laatmiddeleeuwse nederzetting. Vanuit dat perspectief is de vondst van de ‘aspergestelling’ als een bijvangst te beschouwen.
‘Marmermozaiek van Hugo Brouwer’.
Auteur(s): Lou Vleugelhof [ps. L.P. de Jonge]
Herkomst: Tijdschrift voor architectuur en beeldende kunsten 33 (1966) 154 -159.
Samenvatting: Uitvoeriger beschrijving dan in het hierna volgende artikel (klik hier). Afgesloten wordt met een kritische noot over de zetting van de steentjes. Aan het artikel zijn drie kleurenfoto's gehecht van het mozaïek in de toestand van augustus 2012.
‘Een gedicht van dr. Schmidt’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 60 in: Weekblad voor Nederweert, 8 dec 1988.
Samenvatting: Biografie van de befaamde Nederweerter huisarts dokter Schmidt (1855-1929) die zich verdienstelijk maakte voor cultuur en muziekleven. Het artikel geeft een gedicht weer dat hij schreef in 1925 en bevat ook afbeeldingen van etiketten van zijn pillendoosjes.
‘Tafeltennisvereniging “SMASH”’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 152.
Samenvatting: Tafeltennisvereniging “SMASH” werd in Nederweert opgericht in 1949 en oefende in lokaal Greijmans in Strateris. De naam van de vereniging was voor die tijd nogal opzienbarend. Zeker voor een vereniging van overwegend jonge meisjes. Zoiets moest toen eigenlijk een heiligennaam dragen.
‘Duivels in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J.H. Winkelman
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 66-74.
Samenvatting: Over de rijke gewelfschilderingen zijn tot dusverre slechts twee artikelen verschenen. In dit eerste artikel wordt de betekenis van de duivelsvoorstellingen zowel in het algemeen als in het bijzonder beschreven. De situering van deze afbeeldingen komt eveneens aan de orde.
‘Stichting en vereniging’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 59 in: Weekblad voor Nederweert, 22 nov 2012.
Samenvatting: De Beurzenstichting Stappers, opgericht in 1570, is de oudste stichting in Nederweert. De Broederschap van O.L.V. is nog ouder.
‘Het wapen van waterschap “De Oude Graaf”’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 36 in: Weekblad voor Nederweert, 11 jun 1987.
Samenvatting: Bij Koninklijk Besluit van 18 maart 1970 werd aan het waterschap een officieel wapen toegekend. Een zogenaamd sprekend wapen met de eksters uit de legende van St. Oda te Boshoven, de Weerter rog en de Nederweerter turf met de zeven pinnen.
‘De Dijkerakker, een cultuurlandschappelijk monument’.
Auteur(s): J.M. van Mourik, F. Horsten
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 9 (1995) 115-131.
Samenvatting: Historisch-geografisch onderzoek en pollenanalyse van de bodem in de Dijkerakker, een oud bouwlandschap in Keent.
‘Scholtissenhof’
Auteur(s): Renier Vaessen, Jan Henkens, Harrie Koppen
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
