Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Stukken betreffende de geschiedenis van Weert’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 71.
Samenvatting: Betreft toestemming tot voortgang bouwen kapel op Hushoven onder voorbehoud van goedkeuring door de prins van Chimay. [ca. 1700]
‘Drie mannen in de Nederweerter kerktoren’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 136-137.
Samenvatting: Historisch verhaal over revolte en belegering van de kerk van Nederweert in 1547. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
‘Monulphus en Gondulphus’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 64 in: Weekblad voor Nederweert, 21 feb 2013.
Samenvatting: Vijf kinderen van het echtpaar Bruekers-Verscharen uit Strateris traden in een klooster. Van één zoon hing het voortbestaan van de familie af. En dat lukte.
‘Limburgsche industrieën : 200 jaren orgelbouw der firma Vermeulen (Weert – Alkmaar)’.
Auteur(s): Ad. Welters
Herkomst: De Nedermaas: Limburgsch geïllustreerd maandblad 8 (1930-1931) 111 - 113.
Samenvatting: Zeer beknopt overzicht van deze in 1998 geliquideerde Weerter firma, gebaseerd op de herdenkingsbrochure van 1930.
![‘[Vermeldingen van Weert, Nederweert en Ospel in het archief van het L.G.O.G.]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30335-archief-lgog_encrypted-pdf-199x300.jpg)
‘[Vermeldingen van Weert, Nederweert en Ospel in het archief van het L.G.O.G.]’.
Auteur(s): G.H.A. Venner
Herkomst: Inventaris van het archief van het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap 1863-1965. Publicaties Rijksarchief Limburg nr. 7 (Maastricht 2003) 310 p.
Samenvatting: Korte vermeldingen van correspondentie van en naar het L.G.O.G inzake historische en archeologische vondsten in het Land van Weert. Informatie over Muntgebouw, Minderbroederskerk, een grafsteen te Stramproy, wandschilderingen in het pand Markt 1 te Weert, St. Jobkapel en St. Antonius (Teunis-)kapel en schenkingen van objecten. Tevens een voorstel van mr. Stan Smeets om de Franstalige naam van het jaarboek van het genootschap te laten vervallen. Tevens over bestuurlijke zaken de kring Aldenborgh te Weert belangende.
‘Zes eeuwen hoeksteen van de samenleving’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 2 jun 2021.
Samenvatting: Nederweert kent enkele zeer oude organisaties. De Broederschap van Onze Lieve Vrouw werd opgericht in 1404 voor mannen (en vrouwen!) uit Weert en Nederweert. Ook de beurzenstichting Stappers, uit 1570, is van zeer oude datum en helaas opgeheven in 2020. Studiebeurzen werden opgericht door vermogende burgers en priesters om familieleden in staat te stellen een meestal universitaire studie te volgen.
‘Kerkmeester Joseph Waegemans van de Sint Martinus, zijn familie en Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Joseph Waegemans (1770-1839), kerkmeester van de St. Martinuskerk in Weert was telg uit een rijke boerenfamilie uit Neer. De familie grossierde in openbare ambten. Een lid van de familie bewoonde het voormalige Muntgebouw in de Molenstraat in Weert. Ook Castera’s Hut, ter hoogte van het Blaakven aan de Geuzendijk in Weert, komt voor in het verhaal. Ander bezittingen van de familie waren bijvoorbeeld de Leumolen in Nunhem en Huize Malborgh en Waegemanshof in Buggenum.
‘Gemeente-archief, bron van informatie’.
Auteur(s): Mathieu Jacobs
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 151-153.
Samenvatting: Introductie in het gemeente-archief van Nederweert en presentatie van enkele bijzonder archiefstukken.
‘Graven naar kasteel Cranendonck’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 96-98.
Samenvatting: Archeologisch onderzoek naar de restanten van kasteel Cranendonck. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit 1996.
‘Houts Henke, de redder van de kroonprins. Feit en fictie rond een Nederweerter held uit de Slag bij Waterloo’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 119 (2000) 283-312.
Samenvatting: Biografie en lotgevallen van de Nederweerter boerenzoon Hendrik Raemaekers (alias Houts Henke), die streed in het Franse leger en die, althans volgens de legende, het leven redde van kroonprins Willem tijdens de Slag bij Waterloo. Bevat tevens een analyse van diverse koninklijke bezoeken aan de regio Weert-Nederweert in het begin van de negentiende eeuw.
‘Programma voor de prijsvraag voor het maken van een voorlopig ontwerp voor de afbouw van de St. Martinus toren te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Katholiek bouwblad 18 (1951) 255-256.
Samenvatting: Voorwaarden voor deelneming aan de prijsvraag.
‘De N.N. Ijzergieterij Weert. De snelle opkomst en ondergang van een Weerts bedrijf’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 20-21.
Samenvatting: Het bedrijf werd in 1912 gesticht en de eerste steen van de fabriek werd nog in datzelfde jaar gelegd. Het bedrijf ging in 1929 failliet. Een deel van het complex bleef bewaard en herbergt anno 2025 de stadsbrouwerij.
‘Stukjes en beetjes’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Alfons Bruekers, Vizier op Nederweert, in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) z.p.
Samenvatting: Autobiografische inleiding van het boek Vizier op Nederweert.
‘Het oude Weerter wolambacht en zijn lakenhallen in Bergen op Zoom en Antwerpen’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1986 1 (1986) 43-54.
Samenvatting: Na een inleiding over het gildenwezen volgt een opsomming van Weerter gilden of ambachten, schutterijen en broederschappen. Daarna wordt de geschiedenis van het lakenambacht aangestipt, voornamelijk gebaseerd op A.D.A. Monna. Ten slotte wordt aandacht besteed aan de historie en eigenaren van de Weerter lakenhuizen. De ‘Halle van Weert’ in Bergen op Zoom vanaf 1476 tot de oorlogsvernietiging in 1747 wordt eerst beschreven. Verkoop vond plaats in 1610. Vervolgens komt de ’Halle van Weert’ en de ‘Stadt Weert’ in Antwerpen aan de beurt vanaf 1513 tot 1975. Verkoop van de twee panden vond plaats in 1640 en 1719/1720. Deze huizen zijn thans onderdeel van het Jordaenshuis.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Ospel Onze Lieve Vrouwestraat 57 (1980-1983)’ Tweede, aangevulde versie.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij beperkt archeologisch onderzoek in 1980 en 1983 werd in het gebied ten noorden van de woonboerderij Onze Lieve Vrouwestraat 57 te Ospel, de aanwezigheid van oude funderingen vastgesteld. Nader onderzoek wees uit dat het gaat om een klein gebouw met maximale afmetingen van 5,5 x 6,5 m, bestaande uit een drietal vertrekken waarvan één als kelderruimte kon worden geïdentificeerd. Het bij het onderzoek in 1980 in grote hoeveelheden aangetroffen keramisch vondstenmateriaal is waarschijnlijk uit een afvalkuil afkomstig. Eén Raerense scherf met wapenmedaillon is gedateerd met het jaartal 1600 maar vormt vermoedelijk geen betrouwbare terminus post quem.
![‘Nederweert [en] Weert’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2026/01/30383-limburgse-monumenten_encrypted-pdf-269x300.jpg)
‘Nederweert [en] Weert’.
Auteur(s): H.J. Mans, A.P.M. Cammaert
Herkomst: Limburgse monumenten vertellen. Gedenktekens, verzet en bevrijding.
Samenvatting: Korte oorlogsgeschiedenissen van Weert en Nederweert met beschrijvingen van de oorlogsbegraafplaats van het Gemenebest in Nederweert en de St. Rumoldus-gedachteniskapel in Weert.
‘Geschillen tussen stad en buitenie van Weert in de achttiende eeuw. Iets over hun achtergrond’.
Auteur(s): P.P.M. Geraedts
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College Weert (1966-1967). Transcriptie van het origineel.
Samenvatting: De scheiding tussen de stad en de buitenie van Weert was eeuwenlang een bron van disputen en processen. De auteur geeft een globale en niet-geannoteerde beschrijving daarvan.
‘Meister Körner’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 134.
Samenvatting: Biografie van onderwijzer Jacques Körner (Roermond 1893 – Weert 1960), actief aan de H. Hartschool in Ospel. Hij was daarnaast literator en publicist, correspondeerde met architect Gerrit Rietveld en werkte mee aan het Nederlands woordenboek van Koenen-Endepols.
‘De St. Martinuskerk’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Overdruk uit Jaarboek Bisschoppelijk College weert (2) 1950 96-103.
Samenvatting: Bouwgeschiedenis van de St. Martinuskerk van Weert 1450-1940 met veel aandacht voor de opeenvolgende hoofdaltaren. De auteur G. Houben (1900-1968) was leraar scheikunde, Duits en godsdienst aan het Bisschoppelijk College in Weert en van 1947-1951 voorzitter van De Aaldenborgh.
‘Weertenaren in Utrecht 1500-1650’.
Auteur(s): Ar Stramrood
Herkomst: (Bilthoven 2022).
Samenvatting: Zeer gedegen studie naar de migratie vanuit Weert en Nederweert naar Utrecht en Amersfoorf. Met veel aandacht voor het sociale en maatschappelijke leven van de emigranten, die in Utrecht met name in de wijk Pekstokken woonden en daar zelfs een herberg met de naam Wieert hadden. Zij gingen te kerke in de Geertekerk, die midden in hun wijk lag.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Kerneelhoven Nederweert (2002)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Deel 1. STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 2002 werden een voorstel voor straatnaamgeving in het uitbreidingsplan Kerneelhoven in Nederweert ingediend. Met positief advies van de Gemeentelijke Straatnaamcommissie Nederweert werden de negen suggesties uit dat voorstel aangeboden aan het College van B&W van Nederweert, dat besloot om er acht toe te kennen waarvan er uiteindelijk zeven werden gerealiseerd. Dat waren: Hooghuijs, Speelhuijs, Hoge Notte, Achtkant, Nooitgedacht, Muisven en Kerneel.
‘De Verrezen Christus, Moesel’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Moesel.
‘De ‘kathedraal’ van Hushoven. Historie van de St. Donatuskapel’.
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 13 (1999) 103-110
Samenvatting: De geschiedenis van de kapel van Hushoven gaat terug tot 1720, toen Jan Pelsers een illegaal bouwsel had neergezet. De later aan St. Donatus gewijde kapel werd herhaaldelijk verbouwd en uitgebreid.
Een “papieren” inval van Belgen in Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Weert, Hunsel en Ittervoort kwamen in de nacht van in het nieuws door een opmerkelijk voorval: een Belgische annexionistische beweging had in de nacht van zaterdag op zondag 26 juni 1927 op diverse plaatsen aanplakbiljetten geplaatst waarin de Limburgers en Brabanders werd opgeroepen zich te onttrekken aan de ‘hebzucht der Amsterdamsche en Rotterdamsche kooplieden” en zich (dus) aan te sluiten bij België. De actie had geen gevolgen. De annexionistische beweging werd in 1930 formeel opgeheven.
