Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘De vinder: Gebbel Smolenaars’.
Auteur(s): Jos Pouls, Herman Crompvoets
Herkomst: De roep van de Romein: Medelo nr. 7 (Meijel 1994) 19-21.
Samenvatting: Biografie van Gebbel Smolenaars, geboren in 1878 in Nederweert en later woonachtig in Meijel. Hij is de vinder van de beroemde gouden helm uit de Peel.
‘Jagerskampen in het groen. Weert in trek bij prehistorische jagers’
Auteur(s): Wiel Nouwen
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 2-6.
Samenvatting: Beschrijft het landschap en het werktuigengebruik ten tijde van de laatpaoleolitische Tjongercultuur aan de hand van vindplaatsen in Nederweert (De Banen) en het beekdal van De Oude Graaf. Ook de periode van het mesoliticum komt aan bod.
“Nederweert’ en ‘Weert’.
Auteur(s): Gerard Venner, Stefan Frankewitz
Herkomst: De zegels der steden en dorpen in het Overkwartier van Gelder 1250-1798 (Venlo z.j.) 195-198 en 272-275.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de lakzegels die in de opeenvolgende periodes werden gebruikt door de schepenbanken van Weert en Nederweert. De auteurs maken een misser waar zij aan Nederweert een schepenzegel toeschrijven dat nooit als zodanig bestaan heeft en dat verward wordt met een lakenkeurstempel.
‘Bedevaarten’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Beschrijft de Nederweerter bedevaarten naar Lourdes, Kevelaer, Ommel, Roermond, Scherpenheuvel, Brielle en Swartbroek. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De herbergier die zijn kop verloor, in 1595. Handel en wandel van Hans de Hoendervanger’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 121 (2002) 28-34.
Samenvatting: Het leven en handel en wandel van een Nederweerter crimineel en herbergier uit de Kerkstraat, die vanwege zijn misdaden in het Land van Weert werd onthoofd.
‘De “Weertse” Aldenborch: Bij het begin van een nieuwe Periode in zijn Geschiedenis’.
Auteur(s): Cunibertus Sloots
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal en kunst 61 (1941) 49-54, 75-79.
Samenvatting: Beknopte geschiedenis van het minderbroedersklooster 1461-1940.
‘Zon en maan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 26 in: Weekblad voor Nederweert, 24 mrt 2011.
Samenvatting: De zonsverduistering van 1912 maakte grote indruk op de inwoners. Het jaartal op een huis in de Kerkstraat 43 herinnert er aan.
‘20 jaar Nederlands Tram-muzeum’.
Auteur(s): [Jo van der Velden]
Herkomst: [Weert, 1970]
Samenvatting: Het particuliere museum van Bernard Kühne bevatte enkele tramstellen met rails en voorts een kleine bibliotheek met veel foto's en tekeningen. Het kan als een algemeen Nederlands museum geduid worden. Een lokaal of regionaal verband met Weert of de voormalige Weerter tramwegen was er niet. De brochure beschrijft de ontwikkeling van het museum, dat in 1990 werd opgeheven. Bibliotheek en archief gingen naar de Nederlandse Vereniging voor Belangstellenden in het Spoor- en Tramwegwezen (NVBS) in Amersfoort. Het was gelegen aan de Kruisstraat 6 in Weert.
‘Ora et labora in Weert. Boeken gedrukt door de zusters Birgittinessen van de Abdij Maria Hart te Weert’.
Auteur(s): John van Cauteren
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 6-11-15.
Samenvatting: De zusters Birgittinessen, die zich in 1843 in Weert vestigden hebben van 1855 tot ongeveer 1913 religieus drukwerk vervaardigd. Bedoeld voor gebruik in de eigen kloosterfamilie en dus in kleine oplage. De auteur beschrijft een aantal van de in Weert gedrukte boeken.
‘Denken en doen.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 38 in: Weekblad voor Nederweert, 17 nov 2011.
Samenvatting: Nederweertenaren worden geacht de uitvinders van de kalender te zijn. Maar ook van allerhande andere praktische zaken.
‘H.H. Hiëronymus en Antonius, Laar’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Laar.
‘Romeins aardewerk uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 28 (1986) 154-157.
Samenvatting: Het artikel beschrijft een grote hoeveelheid romeinse keramiek die in de jaren 1970-1976 werd gevonden bij bouwwerkzaamheden aan de Wessemerdijk in Nederweert. Bij latere opgravingen kon dit vondstcomplex worden toegewezen aan een inheems-romeins grafveld uit de tweede en derde eeuw na Chr.
‘Moederhuis Zusters Ursilinen, Langstraat 20’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In 1876 werd dit pand de eerste vestiging van de uit Duitsland gevluchte Ursulinen. De komst van de zusters gaf een flinke impuls aan het onderwijs voor de vrouwelijke jeugd.
‘Nederweert op zijn smalst. Zeven essays over een casestudy uit de praktijk van het archeologisch erfgoedbeleid in de gemeente Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Arnoud-Jan Bijsterveld, Henk Stoepker, Nico Arts, B.J.F. Colenbrander, W.M.H. Hupperetz, P.J.A. Nissen, N.G.A.M. Roymans
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In het najaar van 2022 gingen bij gemeentelijke graafwerkzaamheden in de Burg. Hobusstraat in Nederweert belangrijke archeologische resten verloren. Resten, waarvan het bestaan van te voren gemeld en bekend was bij het bevoegd gezag. De gemeentelijke overheid waste haar handen in onschuld. De casus werd voorgelegd aan een panel van onafhankelijke hoogleraren in de archeologie. Zij uitten grote kritiek op het handelen van de gemeente. Bij het bespreken van dit rapport sprak wethouder J. Franssen (die niet eens erfgoed in zijn portefeuille heeft) de legendarische woorden “Ach, dit rapport bevat slechts meningen, en ook nog eens van mensen van buiten Nederweert”.
‘Het Waaggebouw, Langpoort 1’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In 1920 gebouwde (nieuwe) stadswaag inclusief bovenwoning voor de waagmeester. Later waren er een bank en VVV-kantoor gevestigd.
‘Het Landdekenaat Eyck of Maeseyck. Lijst der parochiën, kapellen en beneficiën’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan I (Roermond 1875) 359-367.
Samenvatting: Lijst van altaren en beneficies in Weert en Nederweert, in 1400 en 1558.
‘De spreeuwenpot’.
Auteur(s): Gerrit Hasendonckx, Carien Koppen, Harrie Koppen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 12 (1998) 58-60.
Samenvatting: Bij opgravingen in 1996 in Maarheeze werd een zogenaamde spreeuwenpot gevonden. Dat is een typische vorm van keramiek om vogels (spreeuwen) te laten nestelen. De familie Koppen heeft deze oude keramiekvorm geprobeerd na te bootsen.
![‘[Bespreking van] T. Klaversma : De heren van Cranendonk en Eindhoven ± 1200-1460’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/1013-hardenberg-klaversma-msg89_logo-pdf-151x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] T. Klaversma : De heren van Cranendonk en Eindhoven ± 1200-1460’.
Auteur(s): H. Hardenberg
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 89 (1970) 164-165.
Samenvatting: De afstamming van de Cranendonks uit het geslacht van Horne, evenals dat dit laatste geen zijtak is van het Loonse gravenhuis, wordt onderschreven. Niet echter dat de Hornes uit het Nederrijnse gebied zouden komen. Eerder zou er een relatie met de familie van Buggenum kunnen zijn. Dit laatste wordt door Van de Boel bestreden. Onderschreven wordt ook dat Cranendonk uit het bezit van de Altena's komt.
‘De gelijkenis van den verlorenen zoon in den tongval van de stad Weert’.
Auteur(s): R. van Geleuken
Herkomst: Johan Winkler, Algemeen Nederduitsch en Friesch dialecticon dl. 1 (Den Haag 1874) 286-290.
Samenvatting: De tekst van de parabel van de verloren zoon in Weerter dialect met annotaties.
‘De communauteit in 1798 (12 ventose VI)’.
Auteur(s): L. van de Sijpe
Herkomst: Het vermaert Clooster genaempt Sint Catharinedael onder Achelen. Sint Catharinadal Achel: vier eeuwen franciscaans kloosterleven (Hamont-Achel 2025) 63-64.
Samenvatting: Lijst van enkele uit Nederweert afkomstige zusters in het franciscanessenklooster van Achel (B) en hun professiedatum. De lijst bevat geen zusters uit Weert.
‘Op pad met een dode Siamese tweeling’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 30 dec 2020.
Samenvatting: Het verzoek van Matthis Peters, in 1779, om een paspoort naar Frankfurt was al niet gewoon. Zijn reisdoel was nog extra bijzonder: het tonen van een Siamese tweeling. Hoe de reis van Peters en zijn reisgezel afliep is onbekend. Het reizen was Peters overigens niet onbekend want hij was van beroep bode die de betrekkingen tussen Nederweert en de Haarlemse duinenstreek onderhouden moest.
‘Fons Stribos. Een markante fotograaf die zijn eigen weg volgde’.
Auteur(s): Winnie van Oorschot
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 22-25.
Samenvatting: Biografie van de Weerter fotograaf Fons Stribos en zijn omvangrijke oeuvre dat zich bevindt in het Weerter gemeente-archief.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-kleipijpen (1982)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Van 1966 tot 1982 werden op systematisch wijze stelen en koppen van gebakken rookpijpen verzameld in de tuin en aangrenzende akkerpercelen van zijn ouderlijk huis aan de Bredeweg 32 in Nederweert. Al deze objecten werden bemeten, getekend en gedocumenteerd. In later jaren werd de collectie uitgebreid met pijpen-artefacten die afkomstig waren van het areaal van boomkwekerij gebrs. Janssen, in de hoek Bredeweg-Strateris in Nederweert. Van de hielmerken en versierde steelfragmenten is een systematische catalogus samengesteld. Verder is een gedetailleerde analyse van het breukgedrag van de Nederweerter steelfragmenten uitgevoerd. Aan de Nederweerter kleipijpenfabriek die in 1841 door Bernard Stalenberg te Nederweert gevestigd werd en aan wie het handelsmerk KS werd toegekend, kon slechts één van de gevonden pijpenkoppen worden toegeschreven.
‘De ‘oele’ van de Oelemarkt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weert in woord en beeld, jaarboek voor Weert 1986 (Weert 1987) 83-87.
Samenvatting: De vondst van een Raerense cilinderkruik in de ondergrond van een pand aan de Oelemarkt in Weert, vormde de aanleiding tot deze archeologische en etymologische beschouwing over het fenomeen 'oele' (=pot) waaraan ook het toponiem Oelemarkt lijkt te refereren.
