Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Gods “dierentuin” in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J.H. Winkelman
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 97-106.
Samenvatting: Dit tweede artikel over de gewelfschilderingen behandelt een twaalftal diervoorstellingen. Aandacht wordt ook besteed aan de symbolische afbeeldingen van de vier evangelisten.
‘Speurhond Ricky was een Nederweerter oorlogsheld’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 4 nov 2020.
Samenvatting: Bij het opruimen van de vele Duitse mijnenvelden in vooral Ospel en Nederweert-Eind maakten de geallieerden gebruik van getrainde honden. Die waren in staat om ook de houten mijnen te vinden, iets waarvoor metaaldetectoren ongeschikt waren. Mijnenhond Ricky raakte gewond in actie in Ospel op 3 december 1944. Na de oorlog werd de hond onderscheiden met de Dickinmedaille en na zijn dood in 1953 eervol begraven in Engeland.
‘De omgekeerde wereld van de vastelaovundj’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 10 feb 2021.
Samenvatting: Carnaval wordt ook wel het feest van de omgekeerde wereld genoemd. De boer wordt prins en de burgemeester treedt af om burger te worden. Waar de naam Rogstaekers voor de Weertenaren hun veronderstelde domheid moet illustreren, staat het begrip Pinmaekers juist voor hun vermogen om de tijdregistratie uit te vinden. Sommigen noemen het zelfs de uitvinding van de kalender, maar daarvoor hebben de Maya’s en de Chinezen beter papieren.
‘Processen over vreemde overeenkomsten in Weert : In één dag te voet van Weert naar Antwerpen in 1565; Over het roken van tabak in 1658; Na de beeldenstorm in 1566 zal er nooit meer een mis gelezen worden in de St.-Martinuskerk te Weert; Over de inname van Groenlo in de opstand tegen Spanje’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 111 (1992) 168-170, 223-225, 273-277 en 112 (1993) 47-49.
Samenvatting: Aan de hand van processtukken worden vier afgesloten weddenschappen besproken en drie andere worden aangestipt. Zij speelden in de periode tussen 1565 en 1
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 20 (1973)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: De geschiedenis van pand Kerkstraat 20 in Nederweert is in de archieven terug te voeren tot het jaar 1600. Van 1627 tot ongeveer 1845 was er een bierbrouwerij gevestigd. De laatste bestemming (1941-1973) was die van winkel en woonhuis van P. Merkus. Na de afbraak in 1973, die in slechts beperkte mate gedocumenteerd werd, verrees op deze plek een winkel met appartementen. De bouwgeschiedenis kon aan de hand van archivalische en topografische bronnen gereconstrueerd worden. Belangrijke nieuwbouwfasen vonden plaats in 1798 en 1879.
‘De Nederweerter gemeenterekening van 1518/1519’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het Dorp en zijn Heerschappen (Nederweert 1985) 17-25.
Samenvatting: Analyse van de oudst bewaard gebleven jaarrekening van het Nederweerter dorpsbestuur. Pas in 1525 werden de financiële huishoudboekjes van Weert en Nederweert definitief gescheiden.
‘St. Rumolduskapel aan de Molenpoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Over de geschiedenis van deze kapel aan de Molenpoort staat weinig vast. Na de restauratie in 1976 werd zij ingericht als gedachteniskapel voor de Weerter oorlogsslachtoffers.
‘Een potje met vet is spelen met vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 23 jun 2021.
Samenvatting: De brand van de St. Lambertustoren in 1592 werd toegeschreven aan de van hekserij verdachte Jenneken inde Camer uit Soerendonk. De verslagen van haar verhoor, met erotische trekjes, zijn bewaard gebleven. Op 6 juli 1595 werd zij op de brandstapel gezet.
‘In memoriam Emile Haanen 1947-2014′.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 133 (2014) 87-88
Samenvatting: Weerter historicus en publicist en oprichter van de Stichting Historisch Onderzoek Weert. Samen met Riek Rezelman lange tijd bewoner van het monumentale rectorijgebouw in Swartbroek.
‘Een merkwaardige steen met inscriptie uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 24 (1985) 64-65.
Samenvatting: Beschrijving van een fragment van een 17e-eeuws stenen grafkruis dat in 1977 werd gevonden bij de afbraak van pand Hermans, Kerkstraat 61 in Nederweert
‘Merefelt’.
Auteur(s): J. [N.N.]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879) 136.
Samenvatting: Oude vermeldingen van Meerfelt en Merefelt in 16e eeuwse bronnen.
‘Turfstekers als onruststokers. Animositeiten tussen Weert en Nederweert in de 19e eeuw’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Frits Nies, Weert, parel van de heide in de 19e eeuw (Weert 2019).
Samenvatting: In 1864 werd een akkoord gesloten tussen de gemeentebesturen van Weert en Nederweert over het gemeenschappelijk gebruik van de peelvelden. Daar gingen jarenlange conflicten aan vooraf.
‘Rapportage naamgeving nieuwe gebouwen Openluchtmuseum Eijnderhoof (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: Op verzoek van bestuursvoorzitter Peter Willekens van het Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof is een onderbouwd voorstel geformuleerd voor de naamgeving van een viertal objecten op het museumterrein. In het voorstel is gezocht naar een combinatie van een cultuurhistorische onderbouwing aan de ene kant en verbindende waardetoevoeging aan het storytelling-concept van het museum aan de andere kant. Het concrete voorstel voor de vier objecten luidt: ‘Het Speelhuijs’ voor de kiosk, ‘De Locht’ voor het entreegebied, ‘De Kamp’, ‘de Heerdgang’, ‘de Groos’, ‘de Hooves’ en de ‘Vlasroot’ voor de omgeving van de peelboerderij en tenslotte ‘De Gaffel’ voor het ambachtengebouw.
‘Vier eeuwen herberg in de schaduw van de Lambertustoren. Enkele facetten uit de geschiedenis van het pand Kerkstraat 56’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 57 in: Weekblad voor Nederweert, 3 nov 1988.
Samenvatting: Geschiedenis van Pand Siem, Kerkstraat 56 in Nederweert, met een pleidooi voor het behoud hiervan. Onder auspiciën van de Werkgroep Behoud Pand Peters.
‘Voorlopers van de VVV’.
Auteur(s): Henk L.A. Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 49-58.
Samenvatting: Het wangedrag met kermis en carnaval rond 1905 krijgt eerst aandacht. Vervolgens komt de vereniging 'Weert Vooruit' met haar recreatieve volksactiviteiten in 1905/1906 aan de beurt, waarbij Koos Speenhoff niet wordt vergeten (klik hier). Dan gevolgd door de festitiviteiten van de twee Oranjecomités van 1909 t.g.v. de geboorte van de kroonprinses. De activiteiten van de gemeentelijke Weerter Belangen Commissie in 1928 en 1929 ter bevordering van de industrie worden aangestipt. Ten slotte worden aan de hand van locale krantenberichten tot 1933 jammerklachten weergegeven over het gebrek aan initiatief om industrie aan te trekken. Een notenapparaat ontbreekt.
‘Het graven van de Zuid-Willemsvaart’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 32 in: Weekblad voor Nederweert, 12 mrt 1987.
Samenvatting: In 1824 begonnen de werkzaamheden voor de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert. In de tijdelijke onderkomens van de gravers ontstond brand waarbij een omvangrijke winkelvoorraad verloren ging. Het schatten en slopen van boerderijen die moesten wijken voor het kanaal ging moeizaam.
‘Scherven van gebrandschilderd glas’.
Auteur(s): D. van Adrichem
Herkomst: Oude kunst : een maandschrift voor verzamelaars en kunstzinnigen 2 (1916) 1-2.
Samenvatting: In het minderbroedersklooster in Weert zijn rond 1915 uit merendeels 17e eeuwse glasscherven een vijftigtal ruitjes samengesteld. Een vijftal glasraampjes worden afgebeeld.
‘Activiteitenoverzicht Stichting Geschiedschrijving Nederweert 2017’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert’ (Nederweert 2018).
Samenvatting: Jaarverslag van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert.
‘Een schansreglement uit Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 100 (1981)177-183.
Samenvatting: Een korte algemene beschrijving van het verschijnsel boerenschans, waarna vervolgd wordt met een moderne, samengevatte versie van het schansreglement voor het gehucht Moesel. Aangezien de voorschriften 2, 7, 10, 12, 15, 18, 23, 24, 27 niet correct lijken te zijn weergegeven in huidig taalgebruik, wordt hier verwezen naar de transcriptie van de originele tekst. Het reglement was trouwens ook van toepassing voor de schans van het gehucht Keent. Het doel van beide schansen gold het stallen van vee en de opslag van meubilair als bescherming tegen doortrekkende militaire troepen. Er waren ook schansen op de overige gehuchten, behalve op Altweert en Hushoven. Alleen de Laarder- en Boshoverschans bestaan nog.
‘De eeuw van Nel van Gemert-Stockmans’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 10 augustus 2023.
Samenvatting: In memoriam Nel van Gemert-Stockmans (1923-2023), de dame die in een eeuw tal van vernieuwingen in het maatschappelijk leven zag opkomen.
‘De schatten van Alfons Bruekers’.
Auteur(s): Gerard Kessels
Herkomst: Alfons Bruekers, Vizier op Nederweert, in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en leveroy (Nederweert 2022) z.p.
Samenvatting: Inleiding bij het boek Vizier op Nederweert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Reuzenboom (1950)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: "In oktober 1950 werd in de Ospelse Peel, tussen de Eerste Baan en de Tweede Baan, een meer dan 16 m lange, 200 jaar oude eikenboomstam blootgelegd en geborgen. Deze was al een of twee jaar eerder in een periode van grote droogte ontdekt. Het handelt hier om een op het einde van de Romeinse Tijd het loodje heeft moeten leggen door de stijging van het waterpeil en het aangroeiende veenmos. Liggend in het water en de diepere lagen van het veenmos is het hout geconserveerd geworden. Sinds een eerdere publicatie over deze vondst heeft er C14-onderzoek plaatsgevonden aan de hand van een bewaard gebleven houtmonster van de boom. Dat leidt tot een datering van 370 n. Chr., met een onzekerheidsmarge daaromheen. Van een ‘prehistorische vondst’, zoals in de overlevering verhaald wordt, is dus feitelijk geen sprake, maar op grond van de C14-datering is er wel sprake van een zeer oude datering die in het einde van de romeinse tijd valt te plaatsen."
‘Beeld en geluid’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 125 in: Weekblad voor Nederweert, 20 dec 2018.
Samenvatting: De opkomst van de (zwart-wit) televisie was wel even wennen voor velen. Het dorp kende al gauw een oerwoud van antennes. De firma’s Merkus, Dings en Kessels hadden er goede handel in en reparateur Triepels oogste veel bewondering.
‘La Protestation du Limbourg, quelques documents 1831-1839’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Brussel 1919), 139.
Samenvatting: Petitie van14 mei 1838 waarin de gemeenteraad van Nederweert en 455 inwoners handhaving van de aansluiting bij België bepleiten.
