Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘De bouwgeschiedenis van de St.-Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): E. Caris
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 112 (1993) 1-26.
Samenvatting: Na de oorsprong van de kerk geduid te hebben, worden de twee belangrijkste bouwfasen van de huidige kerk vanaf circa 1450 in het kort beschreven. Daarna wordt niet alleen ruim aandacht besteed aan allerlei aanbouwen aan de kerk, met name huizen, kapellen en sacristieën, maar evenzeer aan de ruimtes achter de altaren en aan de kerkvensters met hun vergroting. Afgesloten wordt met een beschouwing over twee verhogingen van de toren in 1887-1889 en 1958-1959. Schrijver betreurt dat bij de restauratie in 1970 geen diepgaand archeologisch en bouwkundig onderzoek is gedaan.
‘Dag en nacht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 114 in: Weekblad voor Nederweert, 5 jan 2017.
Samenvatting: Een vrouwelijke oorlogsheld, Regina Esser, uit de IIe Wereldoorlog ontving een hoge onderscheiding maar wacht nog steeds op erkenning. De burgemeester van Nederweert, Op de Laak, heeft het breed-gesteunde verzoek om Esser te herdenken in de vorm van een straatnaam in Budschop, in een diepe la geborgen.
‘Stukken betreffende de geschiedenis van Weert’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 67.
Samenvatting: Opdracht van Gelderse stadhouder Isenghien tot herstel van de stadsmuren en bescherming van de troepen tijdens Hollandse oorlog in 1674 en opdracht van de Gelderse stadhouder Hornes tot levering van bedden en paardenstallingen en diverse militaire kosten te delen tussen Nederweert en de Buitenie tijdens Spaanse successieoorlog in 1701-1702.
‘Bommen en granaten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 63 in: Weekblad voor Nederweert, 7 feb 2013.
Samenvatting: Een mysterieus schip met oorlogstuig passeerde in 1867 door het kanaal. De verdrinking van de schipper was een groot mysterie.
‘St. Rochuskapel’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: In wat waarschijnlijk de oudste kapel van Nederweert is werd de H. Rochus aanbeden tegen ziekten en epidemieën. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Bräöbe (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij archeologische onderzoek van de plek van de afgebroken schuur van de boerderijhoeve ‘Bräöbe’, Hulsen 9 in Nederweert, werden funderingssporen gevonden van meerdere bouwfasen van dit gebouw. Deze werden in detail gedocumenteerd. Onverwacht was de vondst van een afvalkuil of haardkuil uit de prehistorie, die zich onder een van de funderingssporen bevond maar die verder uiteraard geen correlatie met de gevonden gebouwsporen heeft.
“Een gewelddadige overval in 1846 op het Maxet’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Een roofoverval in de afgelegen boerderij van de familie Willekens op Maxet, een kleine kilometer ten noorden van Leveroy, was zeer spraakmakend. En van de drie daders kwam uit Nederweert-Roeven. Na veroordeling werden zij in Maastricht aan de schandpaal gezet. Het artikel bevat uitgebreide biografieën van de criminelen.
‘De archieven van het kapittel der hoogadellijke rijksabdij Thorn’.
Auteur(s): Josef Habets
Herkomst: Tweede deel 1550-1794 (Den Haag 1899), div. blz. voor zover Weert en Nederweert betreffend.
Samenvatting: Vroegmoderne vermeldingen over Weert en Nederweert in de Thornse archieven.
‘Rapportage archeologisch veldonderzoek Nederweert-Molenweg (1979-1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2002).
Samenvatting: Van 1979-1987 werd een akkercomplex aan de Molenweg te Nederweert intensief onderzocht op oppervlaktevondsten, alvorens het terrein bouwrijp werd gemaakt. Het beschreven gebied kon slechts zeer beperkt onderzocht worden. De grote hoeveelheid laat-middeleeuws schervenmateriaal (m.n. oppervlaktevondsten) laat zich niet correleren met grondsporen uit die tijd. De vondst van een glazen armbandfragment uit de late ijzertijd, een romeins kookpotfragment en bewerkte silex artefacten uit de midden- en jonge steentijd, duiden op een wel degelijk aanwezig archeologisch potentieel van dit gebied.
‘De Roevenwaerdtmolen, een bijzonder geval van onteigening tbv de aanleg van de Zuid Willemsvaart in Nederweert’.
Auteur(s): Henk Hermans
Herkomst: Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 38 (2010) 109-116.
Samenvatting: Perikelen rond de standaardmolen van Roeven die uiteindelijk moest wijken voor de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert-Roeven. Bevat ook een stamreeks van de molenaarsfamilie Hermans.
‘Sint Anna, Keent’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Keent.
‘Leonardus Gisberti Panhuysen van Oeteren (Leonardus Panhusius) : bijdrage tot de reformatiegeschiedenis van Noord Limburg’.E.F. Panhuysen, ‘Leonardus Gisberti Panhuysen van Oeteren (Leonardus Panhusius) : te Hoerstgen en Weert’.
Auteur(s): E.F. Panhuysen
Herkomst: Historisch Tijdschrift 11 (1932) 124-135 en 249-257.
Samenvatting: "Twee delen van een driedelige en breed opgezette biografie, die gebaseerd is op literatuurstudie. Het eerste artikel behandelt zijn afkomst en familie en voorts zijn kort verblijf als kanunnik in Thorn. Daarna is hij voor studie naar Keulen vertrokken. Het tweede artikel gaat in op de invoering in 1556 van de gereformeerde godsdienst in het Horstjen (thans stad Kamp-Lintfort/Kreis Wesel) door de plaatselijke heer, die tevens heer van Meijel, Pol en Panheel en bezitter van de Hornse lenen Ghoor en Buggenum was. Na zijn studie in Keulen, waar hij vermoedelijk reformatorisch werd, verbleef Lenard van Oeteren als predikant in het Horstjen. Hij was rond 1559 predikant in Weert en werd later afgezet. In navolging van Jos. Habets wordt abusievelijk Walburgis van Nieuwenaer en niet haar schoonmoeder Anna van Egmont als de grote voortrekster van de reformatie in Weert aangeduid. Het derde artikel gaat over zijn verblijf in Venlo en is hier niet opgenomen."
‘Hoekpand Biest 100’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een voormalige boerderij met een goed onderhouden segmentgevel. Hier was handboogschutterij Jean van Weert en een café.
‘Apostelensoep’.
Auteur(s): H. Uittien
Herkomst: Eigen volk : Algemeen Folkloristisch en dialectisch maandschrift voor Groot Nederland 4 (1932) 231-232.
Samenvatting: Naamgeving en samenstelling van deze soep, zoals gebruikelijk in de omstreken van Weert en Thorn.
‘Onderzoek naar het geldverkeer in het Nederweert van vroeger’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 13 jan 1983.
Samenvatting: Toelichting op het geldverkeer in vroegere eeuwen en een oproep om losse muntvondsten uit de bodem te melden ter determinatie.
‘Grijs en rood’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 128 in: Weekblad voor Nederweert, 3 okt 2019.
Samenvatting: Het is aan een toeval te danken dat een Britse soldaat van de Scot’s Greys de Tweede Wereldoorlog overleefde en zo het Britse koningshuis redde.
‘Maasenweg 6’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Harrie Koppen, Jan Henkens
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Evolutie en revolutie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 71 in: Weekblad voor Nederweert, 27 jun 2013.
Samenvatting: Sommige studiekoppen uit Nederweert behaalden een universitaire dokterstitel. Jan van de Brant was de eerste, in 1512.
‘Boer en keizer’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 47 in: Weekblad voor Nederweert, 5 apr 2012.
Samenvatting: De fantasie van boer Jan Trouwen kende geen grenzen. Hij waande zich keizer Napoleon in zijn boerderij op Budschop.
‘De Cellezusters, Zwartzusters, Broodzusters of Augustinessen. 1509-1609’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: Het klooster was gevestigd ‘buiten de muren op de Biest’ en had een sterke band met dat van de paters minderbroeders. De precieze ligging staat niet vast.
‘Lang en kort’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 73 in: Weekblad voor Nederweert, 8 aug 2013.
Samenvatting: De geschiedenis kent enkele records van zeer korte en uiterst lange carrières. Een lange afstandsloper brak heel andere records. Pastoor Stoutemans was 47 jaar in functie. Pastoor Peregrinus Vogels was de kortst in functie zijnde bisschop.
‘De beeldenstorm in Weert en Wessem’.
Auteur(s): J.G.C. Venner
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 118 (1982) 249-28.
Samenvatting: Eerste omvangrijke studie naar de Beeldenstorm. Tevens wordt een beschrijving van de actuele sociaal-economische en kerkelijke toestand gegeven. Met behulp van schaarse bronnen behandelt de auteur de opkomst van nieuwe religieuze ideeën. Eveneens komt de invloed van Philips van Montmorency, graaf van Horn en heer van Weert en Wessem, aan de orde, waarbij de rol die zijn moeder Anna van Egmont en zijn vrouw Walburgis van Nieuwenaer spelen, niet wordt vergeten. De politieke ontwikkelingen tot 1571 met betrekking tot Weert worden beschreven. De auteur heeft een poging aangewend de sociale achtergrond van de beeldstormers te duiden teneinde de these van Erich Kuttner over het Hongerjaar 1566 te toetsen.
‘Beschrijving van een in de Kootspeel, gevangen wilde kat: Felis silvestris silvestris, Schreber, 1777’.
Auteur(s): Jacques H.H. de Haan
Herkomst: Natuurhistorisch maandblad : orgaan van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg 59 (1970) 151-160.
Samenvatting: Uitvoerige verhandeling over de wilde kat in het algemeen en in Weert in het bijzonder. In maart 1970 werd een exemplaar in deze peel gevangen. Thans aanwezig in het Natuurhistorisch Museum te Maastricht.
‘De minderbroeders van Weert en de armen van de stad’.
Auteur(s): Marculphus Heijer
Herkomst: Neerlandia seraphica 15 (1941) 100-104.
Samenvatting: Overzicht van ontvangsten in de armenschaal van 1780-1781 uit de parochie- en kloosterkerk en voor het jaar 1726-1728 in de kloosterkerk. Tevens een uitgavenpost voor de aankoop van 270 vat koren.
