Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Speciale aflevering’.
Auteur(s): [Alfons Bruekers]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. z.n. in: Weekblad voor Nederweert, 30 mrt 1989.
Samenvatting: Aprilgrap over de vermeende vondst bij graafwerkzaamheden aan de Wessemerdijk van een Duitse V2-raket uit 1944, en de aankondiging van een expositie van de restanten in de hal van het gemeentehuis op 1 april 1989.
‘Ontwikkelaar als tijdmachine’.
Auteur(s): Gerard Kessels
Herkomst: Mieke Kirkels en Alfons Bruekers, Nederweert door het oog van… Jef Kirkels (Nederweert 2014) 168 p.
Samenvatting: Essay over het veranderende Nederweert in de na-oorlogse periode en het belang van het fotografisch documentaire karakter van het werk van Jef Kirkels.
‘De duivel in de Nouwekoel in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 39.
Samenvatting: Volksverhaal over het dragen van de weerwolf door smid Vullers in Nederweert. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
Molens in het Weerter-land: deel I : De molens van Weert (v3)
Auteur(s): Godfried C.M. Egelie
Herkomst: Moleninformatie : bulletin van de Molenstichting Limburg (Maastricht [1974]) 60 p.
Samenvatting: Stipt de vijf verdwenen heerlijke molens in Weert/Nederweert aan, alvorens alle vijftien molens van na 1800 in Weert te beschrijven, zowel de bestaande als de gesloopte. Aangevuld met tekeningen en onderdelen van molens.
‘Der Aachener Oberhof’.
Auteur(s): Walther Schwabe
Herkomst: Zeitschrift des Aachener Geschitsvereins 47 1925 en 18/49 (1926/27) 61, 109-110 (alleen Weert, Wessem en Nederweert).
Samenvatting: Het gerecht van Aken diende in de 15e, 16e en vroege 17e eeuw als de hoogste beroepsinstantie voor de rechtspraak in Weert en Nederweert.
‘Korte geschiedenis van het miraculeus beeldje van O.L. Vrouw van Ommel en van de Parochie Ommel’.
Auteur(s): A Van Erven
Herkomst: Onze L. Vrouw van Ommel, troosteres in elken nood. Geschiedenis, gebeden en gezangen. Tweede druk (1938)
Samenvatting: Bevat een lijst van rectores en moeders van klooster Maria-Schoot in Ommel (waaronder afkomstig uit Weert) en een namenlijst van wonderbaarlijke genezingen te Ommel met opvallend vele inwoners uit Nederweert en Weert, en hun ziektebeeld. Alleen de historische informatie is gescand.
‘Beschrijving der origineele zegelstempels op het rijksarchief in de provincie Limburg berustende’.
Auteur(s): Jos. M.H. Eversen
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 23 (1901) 87-88.
Samenvatting: Betreft het zegel van Magdalena van Egmond, prinses van Chimay, vrouwe van Weert, Nederweert en Wessem (1629-1663)'. Behalve de omschrijving worden enkele biografische gegevens vermeld.
‘Archeologische waardenstelling Nederweert-Budschop Vuurmolen (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Op de oostoever van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert bevond zich in het midden van de 19e eeuw (van 1852-1860) een stoommolen genaamd De Vuurmolen. Het was een industrieel gebouw met de eerste stoommachine in de gemeente. Technische problemen luidden al na enkele jaren het einde in. De bijbehorende woning bleef bestaan tot het graven van Kanaal Wessem-Nederweert in de jaren ’20 van de 20e eeuw. Op de plaats van de voormalige Vuurmolen heeft nooit archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Wel is het mogelijk om basis van het bronnenonderzoek in de archieven en bestudering van topografische kaarten verwachtingswaarden over de archeologische en cultuurhistorische potentie van het terrein te formuleren.
‘Algemene Begraafplaats, Kreijel’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De algemene begraafplaats van Nederweert werd in 1978 in gebruik genomen en door pastoor Arts van Ospel ingezegend. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Aanvechtbare overwegingen bij het Weertlands’.
Auteur(s): Jos. G.W. van de Wouw
Herkomst: Veldeke: tijdschrift voor Limburgse volkscultuur (1981) 2-7.
Samenvatting: Vergelijking van het Weerter en Nederweerter dialect met dat van omliggende plaatsen.
![‘Commentaires de Bernardino de Mendoca sur les événements de la guerre des Pays-Bas, 1567-1577 / traduction nouvelle [de l’espagnol] par Loumier; avec notice [sur l’auteur] et annotations par le colonel Guillaume; I [1567-1572]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/7021-mendoca-weert-1572_logo-pdf-179x300.jpg){kind=logo}
‘Commentaires de Bernardino de Mendoca sur les événements de la guerre des Pays-Bas, 1567-1577 / traduction nouvelle [de l’espagnol] par Loumier; avec notice [sur l’auteur] et annotations par le colonel Guillaume; I [1567-1572]’.
Auteur(s): Bernardino de Mendoca
Herkomst: (Brussel 1860) 345-349. Vertaling uit het Frans door C.H.J. (Cor) Tubée (Weert 2001).
Samenvatting: ‘Het jaar 1572 : hoofdstuk IV : De inname van de stad Weert; het beleg van het kasteel. – Moedig besluit van kapitein Sayas; vertrek van het garnizoen van Weert. – Verraad van enkele verdedigers van het kasteel. – De vrouwen vechten met de soldaten. Vele doden bij het beleg.
‘Het wapen der Hornes’.
Auteur(s): W.M. van de Boel
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 110 (1974) 265-286.
Samenvatting: Betoogd wordt dat de horens in het wapen van de Hornes geen jachthorens of posthorens zijn, maar eenvoudig horens zonder meer. De horens zouden ontleend aan de titel van opperjagermeester. Uitvoerig en tot in detail wordt geschilderd dat de Hornes deze titel nooit hebben gehad of gevoerd, zoals ten onrechte door 17e, 18e en 19e-eeuwse historici wordt beweerd. Gesteld wordt dat de Hornes hun naam ontleend hebben aan de plaats Horn.
‘De pijpenoven te Weert : een kleipijpenindustrie in de 19e eeuw’.
Auteur(s): J.P.A.M. Engelen
Herkomst: Archeologie in Limburg 38 (1988) 155-158
Samenvatting: Stipt de oprichter van de firma Trumm & Bergmans aan, geeft een stamboom en schetst de fabricage en modellen van pijpen, de pijpenhandel en de pijpenafzet in Roermond. Schrijver wijst op het unieke karakter van collectie en archief.
‘Roomse reis om te biechten en te vechten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 31 mrt 2021.
Samenvatting: Conform de traditie was het vroeger elke 50 jaar Heilig Jaar. Duizenden pelgrims togen dan naar Rome. In 1750 was Ospelnaar Thomas Stroucx een van hen. Omdat hij nogal veel vermogen had en een meisje ongehuwd zwanger had gemaakt, moest hij een speciale ‘reisverzekering’ af sluiten zodat het meisje niet met lege handen zou staan als Thomas onverhoopt niet terug zou komen van zijn Roomse reis. Een andere Romeganger was Frans Koolen, die rond 1870 als zouaaf vocht in het pauselijk leger. Hij overleefde en kwam terug in Nederweert met een mooie medaille.
‘De Weerter bevolking van 1839 in cijfers’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 99-109.
Samenvatting: Op basis van de volkstelling van 1839 worden overzichten gegeven van het aantal woningen en gezinnen, de gezinssterkte, de bevolking per straat of gehucht, de leeftijdsopbouw, de herkomst van de niet-geboren Weertenaren, de uitgeoefende beroepen en de verdeling naar geslacht, staat en godsdienst.
‘Een optekening van het marktrecht te Weert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: "Flittich erforscht und gecolligeert..." : opstellen over Limburgse rechtsgeschiedenis (Maastricht 1995) 227-230.
Samenvatting: "Transcriptie van de procesregels voor de marktrechtspraak uit het register 'Dit halden wij voor onse lantrechten en merktrechten', opgetekend in 1624. Voor de transcriptie van het markrechtprivilege uit 1414 zie Flament 'Chroniek van de heerlijkheid Weert': bijlagen, blz.. 215-216"
‘Komen en gaan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 126 in: Weekblad voor Nederweert, 17 jan 2019..
Samenvatting: De Joodse dokter Leonides van Praag was een verdienstelijk persoon maar was weer net zo snel vertrokken als hij gekomen was. Hij woonde in het pand Diverso in de Brugstraat.
‘Aardbevingen en UFO’s in het Land van Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 76 in: Weekblad voor Nederweert, 26 okt 1989.
Samenvatting: Naar aanleiding van de aardbeving van 17 oktober 1989 in de usa, waarbij vreemde lichtflitsen werden gezien, trekt dit artikel de parallel met de gebeurtenissen in het Land van Weert in 1563, waarbij ook aardbevingen in combinatie met merkwaardige verschijnselen in de lucht werden gerapporteerd door de Weerter kloosterzuster Maria Luyten.
‘Een zeldzaam boekje’.
Auteur(s): Cunibertus Sloots
Herkomst: Bijdragen voor de geschiedenis van de provincie der minderbroeders in de Nederlanden 25 (1955) 420-424.
Samenvatting: Beschrijving van een unicum uit 1662 van een onbekende schrijver, maar wordt aan een Weerter minderbroeder toegeschreven. De titel luidt: H. Maria Coninginne des hemels : in ’t licht uyt-gegeven door eenen Minderbroeder, woonachtigh in ’t convent der selve oorden buyten Weerdt gelegen, in Sinte Jeronymus Bosch; gedrukt te Roermond. Thans in de universiteitsbibliotheek te Utrecht. In het werkje wordt over het minderbroederskoordje van de stichter van het klooster Jacob I, graaf van Horn verhaald.
‘Filips van Montmorency, graaf van Horn (1524-1568): een Habsburgs edelman tussen vorstenmacht en verzet’.
Auteur(s): Simon Groenveld
Herkomst: Publications de la société historique et archéologique de Limbourg 139 (2003) 39-99.
Samenvatting: Meest uitvoerige biografie, die tot nu toe verschenen is en gebaseerd op een grondige en omvangrijke literatuurstudie. Het vrij recente artikel behandelt de rol van graaf Horn binnen de Nederlandse adel en de rol die hij speelde in de politieke spanningen voor het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog, Voorts de wijze waarop hij zijn publieke functies uitoefende en verder wat de aard van het doodvonnis was. Geëindigd wordt met een gedegen slotbeschouwing.
“Nederweert’ en ‘Weert’.
Auteur(s): Gerard Venner, Stefan Frankewitz
Herkomst: De zegels der steden en dorpen in het Overkwartier van Gelder 1250-1798 (Venlo z.j.) 195-198 en 272-275.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de lakzegels die in de opeenvolgende periodes werden gebruikt door de schepenbanken van Weert en Nederweert. De auteurs maken een misser waar zij aan Nederweert een schepenzegel toeschrijven dat nooit als zodanig bestaan heeft en dat verward wordt met een lakenkeurstempel.
‘Een vijftiende eeuws getuigenis over de stichters van het klooster in Weert, pater Brugman en de graaf van Horne’.
Auteur(s): Aurelius Pompen
Herkomst: Bijdragen voor de geschiedenis van de provincie der minderbroeders in de Nederlanden 4 (1953) 346-348.
Samenvatting: Enkele Latijnse citaten over pater Brugman en Willem – volgens de auteur wordt Jacob bedoeld - van Horne worden aangehaald uit het werk van Arnold Heymerick († 1491 Xanten).
‘Kerken van heren en boeren’.
Auteur(s): Herman Strijbos
Herkomst: (’s-Hertogenbosch 1995)
Samenvatting: Beschrijving van de laat-middeleeuwse metseltekens in de toren van de St. Lambertuskerk van Nederweert, voorbeeld van Kempische bouwtradities.
‘Beglaasde pandramen bij de observanten te Weert tegen het einde der middeleeuwen’.
Auteur(s): [Donatus van Adrichem]
Herkomst: Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond 2de serie 10 (1917) 232-233.
Samenvatting: Aantekening over de aanwezigheid van een pandraam in de klooster- of pandgang rond 1545.
