Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Brandbeveiliging te Nederweert in 1779’.
Auteur(s): J. Gulikers
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 78 (1959) 89-91.
Samenvatting: Schepenen van Nederweert verklaren dat inwoners Leonardus Mooren een uitvinding heeft gedaan om zelfs in deze droge tijden de brandspuit via een goot vanuit zijn eigen pomp constant van water te kunnen voorzien. De regeling daartoe wordt in dit document vastgelegd.
‘Geluk en ongeluk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 40 in: Weekblad voor Nederweert, 30 dec 2011.
Samenvatting: De noodlanding van een Brits vliegtuig in 1919 leidde tot een spraakmakende romance maar niet tot een happy end.
‘Potjes en latijn.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 8 in: Weekblad voor Nederweert, 3 jun 2010.
Samenvatting: Het oudst geschreven woord uit Nederweert staat gekrast op een voorraadpot uit de Romeinse tijd en betekent vissaus. De pot werd gevonden in een Romeins grafveld aan de Wessemerdijk.
‘Kapelletje van de H. drie gezusters in Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: In de buurt van de Koolenstraat werd deze kapel in 1873 opgericht. Zij is gewijd aan Genoveva, Eutropia en Bertilia, de drie Heilige Gezusters.
‘Klein en groot’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 119 in: Weekblad voor Nederweert, 13 jul 2017.
Samenvatting: Een eeuwenoude reuzenboom, gevonden bij het turfsteken in Ospel, leverde veel publiciteit en nog veel meer timmerhout op.
‘Met 100.000 m3 zand op stap. Verbreding Kanaal Wessem-Nederweert in uitvoering’.
Auteur(s): Jan Biezenaar
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. z.n. in: Weekblad voor Nederweert, 30 mei 1991.
Samenvatting: Gedetailleerd overzicht van de werkzaamheden bij de verbreding van Kanaal Wessem-Nederweert vanaf oktober 1988.
‘De Buitenmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de Buitenmolen van de Stad Weert.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert – kasteel Nijenborgh (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Een rentmeestersrekening uit 1606 geeft een gedetailleerde bouwhistorische beschrijving van de toestand en inrichting van het voormalige kasteel Nijenborgh op de Biest in Weert. Een analyse daarvan geeft mogelijk richting en onderbouwing aan het in de zomer van 2021 uit te voeren archeologisch onderzoek op het terrein van de voorhof van het kasteel.
‘Voor de eerste maal naar Weert’.
Herkomst: De Maasgouw: Weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879 ) 55-56.
Samenvatting: Zeer kort verslag van een reisje vanuit Hamont via de huidige Geuzendijk (Cachera) naar Weert met bezoek aan kerk en over Soerendonk terug naar Hamont.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Molenweg/Bredeweg-Noord (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Deel 2. STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 1985 werd een voorstel tot straatnaamgeving van de nieuwe wegen en straten in het uitbreidingsplan Molenweg/Bredeweg-Noord in Nederweert geformuleerd. Het was gebaseerd op oude historische plaatsbenamingen in die omgeving. Voorgesteld werd een 26-tal op basis van archiefonderzoek verkregen oude toponiemen, waarvan er uiteindelijk elf geschikt werden gevonden door het College van B&W. De gemeenteraad van Nederweert besloot conform. Dat betekende de aanwijzing van de volgende straatnamen: Ast, Tichelveld, Heuvel, Hinkert, Geer, Stepke, Hageldor, Schummel, Toren, Poppelkuil en Beurseland.
‘Het overvolle kerkhof van de St. Lambertuskerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 140 (abusievelijk genummerd, eigenlijk 136a) in: Weekblad voor Nederweert, 6 jul 1995.
Samenvatting: Analyse van oud archieven wijst uit dat op de begraafplaats bij de St. Lambertuskerk sinds het jaar 1000 ongeveer 50.000 personen begraven zijn. De begraafplaats leeft ook voort in enkele oude zegswijzen in Nederweert.
‘De ‘oele’ van de Oelemarkt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 27 (1986) 129-132.
Samenvatting: De vondst van een Raerense cilinderkruik in de ondergrond van een pand aan de Oelemarkt in Weert, vormde de aanleiding tot deze archeologische en etymologische beschouwing over het fenomeen 'oele' (=pot) waaraan ook het toponiem Oelemarkt lijkt te refereren.
‘Jacques Schreurs stelt zijn leven op schrift. Een globetrotter keerde terug naar het Weerter Land’.
Auteur(s): Leo Janissen
Herkomst: Weekblad De Trompetter, 10 juli 1986.
Samenvatting: De ongelooflijke reiservaringen van Jacques Schreurs uit Nederweert-Eind, die op wonderbaarlijke wijze in aanraking kwam met de ontwikkelingen op het wereldtoneel.
‘Rapportage bewoningsgeschiedenis boerderij Bi-j Klusse Kerneel Nederweert-Eind (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2025).
Samenvatting: Op verzoek van het Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof is onderzoek uitgevoerd naar de bewoningsgeschiedenis van de boerderij B-j Klusse Kerneel, Kruisstraat 41 in Nederweert-Eind. Aangetoond werd dat de hoeve is gesticht op heidegrond tussen 1772 en 1776. De stichter was boerenzoon Matheus Verstraeten, die gehuwd was met Wilhelmina Janssen. In 1889 wordt de hoeve aangekocht door de Jan Mathijs Kluskens en gaat de boerderij Bi-j Klusse heten. Diens schoonzoon, Cornelis Vaes werd in de volksmond Klusse Kerneel genoemd en zo is de naamsevolutie van de boerderij te verklaren. Verder wordt in dit rapport een voorstel gedaan voor de naamgeving van de percelen rondom de gereconstrueerde boerderij in het openluchtmuseum.
‘De toren der St. Lambertuskerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 20 sep 1984.
Samenvatting: Uitgebreide geschiedenis van de toren van de kerk, bij gelegenheid van het gereedkomen van de restauratie in 1984.
‘Het Romeinse grafveld aan de Wessemerdijk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (H. Koppen en F. Scheepers red.) Van Vreuger. Uit het verleden van de gehuchten Schoor, Roeven en Kraan onder de gemeente Nederweert (Lb.), (Nederweert 1987) 12-17.
Samenvatting: Verslag van de opgraving van een inheems-romeinse begraafplaats op de westoever van Kanaal Wessem-Nederweert. Uitgevoerd door de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit Weert.
‘Twee oorkonden over Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 3 (1881) 598-599.
Samenvatting: De eerste oorkonde: De inhuldiging door Weert en Nederweert van Anna van Egmont en haar zoon Philips van Montmorency in 1541
‘Bekergraven uit Baexem’.
Auteur(s): M.E.Th. de Grooth
Herkomst: Amateur-archeologen in Limburg. Opmerkelijke vondsten 1967-1980. [Catalogus bij de gelijknamige tentoonsteling in het Bonnefantenmuseum Maastricht 13 juni – 27 juli 1980] 16-17.
Samenvatting: Betreft het onderzoek door de Nederweerter gebroeders J.H. en P.M. Houben van een neolitisch klokbekergraf en andere vondsten op de Weijersberg in Baexem.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie Aspergestelling WOII Wessemerdijk Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage gaat over de zogenaamde ‘aspergestelling’ van de Wessemerdijk in Nederweert, een onderdeel van de vooroorlogse verdedigingslinie van het Nederlandse leger. Een ‘aspergestelling’ was een betonnen constructie in het wegdek, voorzien van vierkante gaten waarin stalen aangepunte balken konden worden geplaatst die het doorgaande vijandelijke verkeer konden belemmeren. De palen waren beveiligd tegen weghalen of sabotage en lagen in vredestijd opgeslagen in de nabijheid van de betonconstructies. Restanten van deze ‘aspergestelling’ werden in 1987 ontdekt bij de aanvang van de verbreding van Kanaal Wessem-Nederweert in de gemeente Nederweert (een groot infrastructureel project dat overigens nooit werd afgerond). Ten tijde van de ontdekking vond in de onmiddellijke nabijheid archeologisch onderzoek plaats van een Romeinse en een laatmiddeleeuwse nederzetting. Vanuit dat perspectief is de vondst van de ‘aspergestelling’ als een bijvangst te beschouwen.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Kerneelhoven Nederweert (2002)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Deel 1. STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 2002 werden een voorstel voor straatnaamgeving in het uitbreidingsplan Kerneelhoven in Nederweert ingediend. Met positief advies van de Gemeentelijke Straatnaamcommissie Nederweert werden de negen suggesties uit dat voorstel aangeboden aan het College van B&W van Nederweert, dat besloot om er acht toe te kennen waarvan er uiteindelijk zeven werden gerealiseerd. Dat waren: Hooghuijs, Speelhuijs, Hoge Notte, Achtkant, Nooitgedacht, Muisven en Kerneel.
De paleografie van de Valenakker’.
Auteur(s): F. Horsten, J.M. van Mourik
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 10 (1996) 105-118.
Samenvatting: Historisch-geografisch onderzoek en pollenanalyse van de bodem in de Valenakker, een oud bouwlandschap tussen station en Ijzeren Man in Weert.
‘Gedenkboek 1922-1962: 40-jarig bestaan van de R.K. Lagere Technische School te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: [Weert 1962] 43 pp.
Samenvatting: De feestbundel start met een vijftal lofprijzingen. Daarna wordt het verslag over oprichting en opening uit een eerder gedenkschrift (1922-1947) integraal gekopieerd. Een lijst van (oud-)bestuursleden en (oud-)personeelsleden is opgenomen. De tekst over groei en ontwikkeling tot 1947 is eveneens bijna integraal gekopieerd. Nieuw is het overzicht over de periode 1947-1962 met aandacht voor de uitbreiding van de school en het onderwijs. Het godsdienstonderwijs is sedert 1 oktober 1948 verplicht gesteld en subsidiabel. Afgesloten wordt met een dankwoord van de directeur van het arbeidsbureau.
![‘Hollandse belegering [de Russische roulette van de Staatse belegering van het kasteel in Weert in 1595]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20207-Hollandse_belegering_de_Russische_roulet_encrypted-pdf-208x300.jpg)
‘Hollandse belegering [de Russische roulette van de Staatse belegering van het kasteel in Weert in 1595]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nijenborgh. De geheimen achter de Poort (Weert 2022) 18-19.
Samenvatting: Een bizar staaltje Russische Roulette speelde zich in 1595 af op het kasteel van Weert. Nooit eerder gepubliceerde documenten geven een aangrijpend inkijkje in wat daar in de herfst van 1595 gebeurde. In opdracht van prins Maurits van Oranje werd de bezettingsmacht van het kasteel met een duivels dilemma geconfronteerd.
![‘Veldkruisen in Ospel’. [Het hagelkruis in Houwakker].](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/9100m-kapellen_kruisen-OSPEL-hagelkruis_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘Veldkruisen in Ospel’. [Het hagelkruis in Houwakker].
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
