Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Een memoriekruis op Roeven’
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 43-44.
Samenvatting: Onderzoek naar e identiteit van de voerman uit Eupen die in 1731 verongelukte in Schoor en wiens hardstenen ongelukskruis herinnert aan dit ongeval. Ten tijde van het schrijven van het artikel stond het kruis nog op zijn oude plaats.
‘Ospel’.
Herkomst: De verwoeste kerken van Limburg (Roermond 1946) 67-68
Samenvatting: Korte geschiedenis van de kerk en beschrijving van de verwoestingen in de fronttijd van 1944, met foto’s.
‘Het Romeinse grafveld aan de Wessemerdijk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (H. Koppen en F. Scheepers red.) Van Vreuger. Uit het verleden van de gehuchten Schoor, Roeven en Kraan onder de gemeente Nederweert (Lb.), (Nederweert 1987) 12-17.
Samenvatting: Verslag van de opgraving van een inheems-romeinse begraafplaats op de westoever van Kanaal Wessem-Nederweert. Uitgevoerd door de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit Weert.
‘De bouwgeschiedenis van de St.-Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): E. Caris
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 112 (1993) 1-26.
Samenvatting: Na de oorsprong van de kerk geduid te hebben, worden de twee belangrijkste bouwfasen van de huidige kerk vanaf circa 1450 in het kort beschreven. Daarna wordt niet alleen ruim aandacht besteed aan allerlei aanbouwen aan de kerk, met name huizen, kapellen en sacristieën, maar evenzeer aan de ruimtes achter de altaren en aan de kerkvensters met hun vergroting. Afgesloten wordt met een beschouwing over twee verhogingen van de toren in 1887-1889 en 1958-1959. Schrijver betreurt dat bij de restauratie in 1970 geen diepgaand archeologisch en bouwkundig onderzoek is gedaan.
![‘Veldkruisen in Ospel. [Het veldkruis in de Waatskamperheide]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/9100j-kapellen_kruisen-OSPEL-waatskamperheide_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘Veldkruisen in Ospel. [Het veldkruis in de Waatskamperheide]’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Het kruis in de Waatskamperheide werd in 195t geplaatst. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Bejaardenhuis St. Joseph aan de Schoolstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Het in 1987 opgerichte kapelletje in de tuin van het ouderencentrum herbergt het beeld van St. Joseph dat afkomstig is van het oude klooster in de Schoolstraat. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Was getekend… Gerard van Heugten, voorwoord’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Was getekend, Gemeente Nederweert (Nederweert 2025).
Samenvatting: Voorwoord en inleiding bij het boek met pentekeningen van Gerard van Heugten, die bekende en onbekende panden op minutieuze manier vastlegde met pen en papier.
‘Links en rechts’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 44 in: Weekblad voor Nederweert, 23 feb 2012.
Samenvatting: In de laatmiddeleeuwse St. Lambertuskerk zijn een paar merkwaardige dingen aan de hand als het gaat om links en rechts. De dames hebben al sinds de 16e eeuw het voorrecht van de ere-zitplaatsen in de kerk. Rondom bepaalde wegen zijn er ook bijzondere verhalen over links en rechts.
‘Genootschap van de H.H. Lambertus en Antonius’.
Auteur(s): Huub Janssen, Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 201.
Samenvatting: In 1956 werd door pastoor en pastoor Arts van Ospel Kessels van Nederweert een genootschap opgericht tot bevordering van priesterroepingen. Vijfentwintig priesters uit beide parochies toonden adhesie bij deze oprichting.
‘De herbergier die zijn kop verloor, in 1595’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 142 en 143 in: Weekblad voor Nederweert, 11 jan en 25 jan 1996.
Samenvatting: Hans de Hoendervanger, herbergier op het latere adres Kerkstraat 52, is een van de meest beruchte criminelen uit de geschiedenis van Nederweert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 35 Dubbele Kapelanie (2022)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage betreft het archeologisch en historisch onderzoek naar het voormalige ‘Dubbele Kapelanie’-gebouw in de dorpskern van Nederweert op de plek waar de Burg. Hobusstraat uitmondt in de Kerkstraat (voorheen adres Kerkstraat 35). Het gebouw was een uit de zestiende eeuw daterende woning, vanaf het einde van die eeuw in gebruik als kapelanie. In 1971 werd deze door het gemeentebestuur van Nederweert afgebroken voor geplande nieuwbouw die uiteindelijk nooit gerealiseerd zou worden. Signalen van verontruste buurtbewoners, vervolgens opgepakt door de vier lokale erfgoedorganisaties, waren in december 2022 de aanleiding tot het verrichten van visuele archeologische waarnemingen op de locatie Burg. Hobusstraat door STRABO. Het bleef noodgedwongen bij enkele visuele waarnemingen en de registratie van objecten die ex situ gebracht waren waaronder restanten van recent vernielde dikke keldermuren en al eerder aangetroffen smeedijzeren trekankers van een gebouw uit 1788.
‘Peregrinus Vogels’.
Auteur(s): M.C.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879) 136.
Samenvatting: Oproep om informatie over de grafsteen, te Roermond van Peregrinus Vogels, oud-deken van Nederweert en overleden in 1649 te Roermond.
‘Merkwaardige middeleeuwse metaalvondsten en munten uit Meijel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 45 (1990) 313-314.
Samenvatting: Bij een opgraving in 1989 in Meijel (L) ontdekte muntvondsten zijn zeer opmerkelijk. In een betrekkelijk kleine zone werd en aantal romeinse en byzantijnse munten uit het tijdvak 375-1080 na Chr. gevonden. De conclusie moet luiden dat althans een deel van de vondsten in een secundaire depositie op de vindplaats terecht is gekomen, maar er blijven de nodige twijfels over deze hypothese.
‘De strijd om een erfenis (1686-1727): De graven van Arberg contra de prinsen van Chimay over de heerlijkheden Weert, Nederweert en Wessem: Deel 1, De erfgenamen en de gemeenschappelijke benoeming van de magistraten van Weert en Nederweert’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1997 11 (1996) 27-49.
Samenvatting: "Bijlage: Verwantschapstabel van prins Ernest Dominique de Croy-Chimay-d'Arenberg en zijn pretendenten. Na de dood in 1686 van de kinderloze Ernest Dominique, prins van Chimay en heer van Weert, Nederweert en Wessem ontstond een rechtsstrijd over wie de meeste rechten op deze heerlijkheden kon laten gelden. De pretendenten uit de familie Arberg en Fré zin enerzijds en de familie d’Alsace-Hénin-Liétard anderzijds worden beschreven. In de behandelde periode (1686-1727) worden de magistraatsleden achtereenvolgens door vier verschillende personen of instellingen benoemd. Deze veelvuldige wijziging in de benoemingsbevoegdheid wordt ruim belicht."
‘Stukjes en beetjes’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 118 in: Weekblad voor Nederweert, 11 mei 2017.
Samenvatting: Een bekende cold case is de mysterieuze verdwijning van Bert van Roij in 1937. Een verhaal in stukjes en beetjes, net als zijn lichaam. Ligt zijn overschot onder een keldervloer bij café Siem?
‘Kruisbeeld langs de Heerweg op Laar’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Polderpolitiek avant le lettre: de Maas als spanningsveld tussen Nederland en België’.
Auteur(s): Rebecca Bruekers
Herkomst: De Maasgouw (144) 2025 32-36
Samenvatting: Na de onafhankelijkheid van België ontstonden er problemen over het beheer van de waterstanden van de Maas. Een en ander werd geregeld met het Maastractaat van 1863. Het artikel refereert ook aan de stoombootdienst in het kanaal bij Weert en de inspectie van de inlaat van de Weerter- of Bocholterbeek ca. 1900.
‘Jong Limburg : afdeling Weert’.
Auteur(s): Mathieu de Haan
Herkomst: Jong Limburg: orgaan van den R.K. Bond "Jong Limburg" in het bisdom Roermond 8 (1928) 10-12.
Samenvatting: Verslag van de afdeling vanaf de oprichting in 1912 tot 1928. De bond werd in 1934 op 'verzoek' van de bisschop ontbonden om plaats te maken voor nieuwe - nog onbekende - organisatievormen. De bond was formeel bestemd om studerenden de katholieke eer bij te brengen. De Weerter praktijk bestond voornamelijk uit het geven van lezingen met externe sprekers en het zelf opvoeren van toneelstukken. In 1928 telde de afdeling 16 leden. Als oorzaak voor dit kleine aantal wordt de geringe industrie aangewezen, waardoor er maar weinig interessante banen bestaan; met als gevolg dat de ontwikkelde jonge man verhuist.
‘Onderzoek naar het geldverkeer in het Nederweert van vroeger’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 13 jan 1983.
Samenvatting: Toelichting op het geldverkeer in vroegere eeuwen en een oproep om losse muntvondsten uit de bodem te melden ter determinatie.
‘In 95 jaar van Boerenleenbank naar Rabo-bank’.
Auteur(s): Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden : Mensen, Macht en Middelen (Nederweert 1996) 215-242.
Samenvatting: Geschiedenis van de coöperatieve boerenleenbanken in Nederweert, Ospel en Leveroy.
‘Staoperskruus in Tungelroy’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Gedicht in dialect over dit veldkruis.
‘De Heilig Hartbeelden in Midden Limburg’.
Auteur(s): Jan Kessels
Herkomst: Hallo Magazine, dec. 2025
Samenvatting: Korte beschrijving van enkele Middenlimburgse H. Hartbeelden waaronder de beeldengroep bij de kerk van OL Vrouw Onbevlekt Ontvangen in Ospel. Bevat ook een duiding van de hausse die ontstond in de jaren tussen 1920 en 1930 en overal dergelijke beelden werden opgericht.
‘De werken van Wilhelmus Lindanus, eerste bisschop van Roermond’.
Auteur(s): M.A.H. Willemsen
Herkomst: Limburg Provinciaal Genootschap II,4 (Roermond 1902) 775 p.
Samenvatting: Beschrijving van het boek van bisschop Lindanus uit 1568 (en tweede druk 1577), getiteld Psalterium Davidicum […]. In de bronnenlijst verwijst hij naar ‘zeer oude codices der voormalige Wilhelmieten te Nederweert’. Hieruit 250-251. De auteur vergist zich hier. Er bestonden Wilhelmoetenkloosters in Huibergen en Den Bosch (Bazeldonk) maar van een dergelijk klooster in Nederweert bestaan geen andere bronnen.
![[Boekaankondiging] Fotoboek over veranderend Nederweert 1950-1970.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30315-fotoboek_encrypted-pdf-142x300.jpg)
[Boekaankondiging] Fotoboek over veranderend Nederweert 1950-1970.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 134 (2015) 91.
Samenvatting: Boekaankondiging van het boek van Alfons Bruekers en Mieke Kirkels aan de hand van de fotos’ van Jos Kirkels, een zeer verdienstelijk amateurfotograaf.
