Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Slingertracé A2 (1988)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2024).
Samenvatting: In 1988 vond de aanleg van het zogenaamde ‘Slingertracé’ plaats, een zwanenhalsvormige bypass in de autosnelweg A2 tussen Nederweert en de provinciegrens Noord-Brabant-Limburg. Op 23 en 29 juni 1988 werden wegcunetten en een belendende afwateringsgreppel verkend, een totale trajectlengte van ca. 3250 meter lengte en verdeeld in een vijfstal vakken. In de oostelijke vakken (tussen de tunnel in Molenweg en het viaduct in de Heijsterstraat) werden laatmiddeleeuwse bewoningssporen aangetroffen. Meer in westelijke richting, van de Heugterbroekdijk en Hushoverheggen, waren talrijke sporen van rabatten uit de laat-19e-eeuwse bosbouw ten behoeve van de mijnindustrie zichtbaar.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Burg. Hobusstraat (2022)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage betreft het archeologisch en historisch onderzoek in de dorpskern van Nederweert in het centrale deel van het bestemmingsplan ‘Centrumplan/Burg. Hobusstraat’ in Nederweert. Waargenomen werden verticale profielen van een grote gracht die zich in NNW-ZZO-richting in de ondergrond bevindt. Tevens werden in de profielen bodemverkleuringen aangetroffen als indicator van een goed-geconserveerde archeologisch relevante laag. De versnijdingen tonen aan dat de grachtstructuur van na het ontstaan van de oudste en onderste laag van de akkerbouwvoor of cultuurlaag ter plaatse is.
‘Ridder, held en bedelaar. Matthijs Ridder (1810-1883), de man die driemaal werd begraven’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Nederweert 2021).
Samenvatting: Het leven van de uit een Haags arbeidersgezin geboortige Matthijs Ridder (1810-1883) kenmerkte zich door uitersten. Wegens zijn militaire prestaties als dienstplichtige in de Belgisch-Nederlandse oorlog en langdurige diensten als beroepsmilitair werd hij meermalen onderscheiden en mag men hem een gelauwerde veteraan noemen. In het nachtelijk duister kwam hij in Nederweert in de nacht van 21 op 22 december ten gevolge van een ongeluk om door verdrinking in het koude water van de Zuid-Willemsvaart. Daarmee kwam een einde aan het 73-jarige leven van Ridder, held en bedelaar. Voor hem van gemeentewege in allerijl een begraafplek in ongewijde grond in orde gemaakt. Enkele jaren later werd hij herbegraven in een afgelegen gebied in de heide van Nederweert. In vermoedelijk 1966 vond herbegraving plaats bij de St. Lambertuskerk in een tot op de dag van vandaag anoniem graf.
‘Brouwerij Maes. Een herinnering leeft voort’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 6-8.
Samenvatting: Het woonerf Brouwerij Maeshof aan de Kroonstraat in Stramproy herinnert aan de brouwerij van het Maes-bier. De brouwerij bestaat sinds 1975 niet meer.
‘Naam en toenaam’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 1 in: Weekblad voor Nederweert, 28 jan 2010.
Samenvatting: Over bijnamen en de wel heel bijzondere voornaam van het veelgeplaagde kind van de Nederweerter kunstenaar Paulus Holten. Tarasius was zijn voornaam en in de volksmond sprak men hem aan met Tra.
‘Nieuwsflitsen uit Nederweert uit zo maar een jaar’.
Auteur(s): J. Kirkels
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 81, 82 en 83 in: Weekblad voor Nederweert, 19 apr, 3 mei en 17 mei 1990.
Samenvatting: Capita selecta uit krantenberichten over Nederweert in het jaar 1949. De auteur was zelf correspondent van de Limburger Koerier en de Maas- en Roerbode en citeert dus uit eigen werk.
‘Informatiebulletin Opgravingscampagne WD87 28-30 mei 1987’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert, 1987).
Samenvatting: Informatieblad voor bezoekers aan de archeologische opgravingen te Nederweert-Wessemerdijk, door de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' uit Weert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 65 Oude Raadhuis (1921)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: In mei 1921 werd bij de afbraak van het oude gemeentehuis of raadhuis aan de Kerkstraat in Nederweert een ondergronds cellencomplex gevonden. In de muren van een van de cellen werden graffiti uit 1752 aangetroffen. Op basis van archeologisch, bouwhistorisch en archivalisch onderzoek is aannemelijk gemaakt dat het cellencomplex in eerste aanleg dateert uit 1751-1752 en dat het in 1786 van één naar drie cellen werd uitgebreid. De locatie ervan was aan de Kerkstraat- (=oost-)zijde van het gemeentehuis. De graffiti zijn toe te schrijven aan Jan Antoon Corts, een beruchte crimineel die in 1752 in Nederweert gevangen zat en nog datzelfde jaar op barbaarse wijze is geëxecuteerd.
‘Weert, Boshoverheide’.
Auteur(s): J.H.F. Bloemers
Herkomst: W.J.H. Willems: Archeologische kroniek van Limburg over 1984, in: Overdrukken van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek nr. 267
Samenvatting: Verslag van de veldcursus van studenten archeologie van de Universiteit van Amsterdam op de Boshoverheide van 7 t/m 18 mei 1984. Diverse grafheuvels werden opgegraven en gerestaureerd.
‘Kasteel Nijenborgh Weert 1455-1702’.
Auteur(s): Willem Janssen
Herkomst: (Weert 2014) z.p.
Samenvatting: Kunstproject op basis van impressies van kasteel Nijenborgh en de St. Martinuskerk in Weert.
‘Archeologisch noodonderzoek in de gemeente Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 24 (1985) 65
Samenvatting: Verslag over de opgraving van een inheems-romeins crematiegrafveld aan de oever van Kanaal Wessem-Nederweert.
‘Bijdrage tot de levensgeschiedenis van Jan, Vrijheer van der Croon’.
Auteur(s): G.C.E. Crone
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg à Maestricht 58 (1922) 45-64.
Samenvatting: Gedateerd artikel. Van belang is nog wel zijn stamboom (in een ander artikel).
‘Aanvechtbare overwegingen bij het Weertlands’.
Auteur(s): Jos. G.W. van de Wouw
Herkomst: Veldeke: tijdschrift voor Limburgse volkscultuur (1981) 2-7.
Samenvatting: Vergelijking van het Weerter en Nederweerter dialect met dat van omliggende plaatsen.
Dienstbaar, doortastend en dapper. Een korte geschiedenis van de Nederweerter brandweer’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 30 september 2021.
Samenvatting: Kort overzicht van de geschiedenis van brandweer en brandbestrijding in Nederweert, bij gelegenheid van de opening van de nieuwe brandweerkazerne in oktober 2021. Met onder andere aandacht voor de beruchte brand bij café Cis Ceelen in 1970.
‘In Memoriam Harrie van Teune Jans Zjang 1912-1997’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 7 dec 1997.
Samenvatting: Herinnering aan Harrie Verheijen, geboren en getogen in Strateris. Op later leeftijd verwierf hij landelijk faam door medewerking aan een radioprogramma over oude volksverhalen en liederen die in Nederweert voorkwamen in Harrie’s jeugd.
‘Meester Mertens’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 93.
Samenvatting: Biografie van A.J. (Toon) Mertens (1883-1969), beter bekend als Meister Mertens. Hoofd van de jongensschool in Nederweert, die in 1949 met pensioen ging. Hij woonde in de onderwijzerswoning naast de school. Hij was zeer verdienstelijk voor het verenigingsleven en de ontwikkeling van de landbouw- en veeteeltkennis.
‘Lakenbereiders van Weert’.
Auteur(s): G.C.A. Juten
Herkomst: Taxandria : tijdschrift voor Noordbrabantsche geschiedenis en volkskunde 43 (1936) 111-112.
Samenvatting: Schepenbrief uit 1476 waarbij een overeenkomst gesloten wordt tussen een inwoner van Bergen op Zoom en Weerter werkmeesters van het gewandmakers- of wolambacht voor het huren van een hal in de Hoogstraat te Bergen gedurende een beperkte tijd.
‘Onze vroegere Weertsche kloosterkerk’.
Auteur(s): Hilarinus van Rooy
Herkomst: Neerlandia seraphica 5 (1931) 583-593, 635-643.
Samenvatting: Uitvoerige beschrijving van de bouwgeschiedenis van de minderbroederskerk. Behandelt tevens enkele voorwerpen, gevonden tijdens de verbouwing in 1931.
‘Veldkruisen in Ospel’. [Het hagelkruis in Houwakker].
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Les poteries et le bronze ante-romains du cimetière celto-germain entre Weert et Budel (Limbourg hollandais)’.
Auteur(s): Casimir Ubaghs
Herkomst: (Brussel 1892) 8 pp.
Samenvatting: Een beschouwende bijdrage voor het archeologisch en historisch congres van Brussel in 1891 over de urnenvelden op de Boshoverheide in Weert, waarbij hij voortbouwt op zijn eerdere artikel hier) en het artikel van Habets. Bijzondere aandacht gaat uit naar een koperen medaillon, waarop aan een zijde een boom met takken en bladeren is gegraveerd.
‘De gedenktafel van Johanna van Meurs, echtgenote van graaf Jacob van Horne’.
Auteur(s): J. baron van Hövell tot Westerflier
Herkomst: Bulletin van de Koninklijke Nederlandsche Oudheidkundige Bond 17 (1964) 30-55.
Samenvatting: Uitvoerige beschrijving van de memorietafel, die in 1945 door brand in een opslagplaats te Berlijn verloren is gegaan. De randtekst, het hele grafelijke gezin met hun wapens en de heiligen Sint Elizabeth en Sint Hieronymus komen aan bod. Toegelicht wordt dat de drie afgebeelde gebouwen het kasteel van Horn, het nieuwe en oude kasteel met kloosterkerk van Weert zijn.
‘Behoud van pand Kerkstraat 56: zaak voor de gehele Nederweerter gemeenschap’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Harrie Koppen, Anton Truyen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 61 in: Weekblad voor Nederweert, 5 jan 1989.
Samenvatting: Pleidooi voor het behoud van het monumentale pand Siem, Kerkstraat 56 in Nederweert. De auteurs zijn leden van de werkgroep Behoud pand Siem.
[‘Luidklok voor gesticht Stokershorst in Nederweert’].
Auteur(s): [W. Spr.]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 43 (1923) 12.
Samenvatting: Melding dat een uit 1821 daterende luidklok uit Schin op Geul is aangekocht bij de firma Petit en Fritzen om geplaatst te worden in de kapel van het gesticht Stokershorst in Nederweert. De klok was aan Schin op Geul geschonken door barones de Zeegraedt, kanunnikes van het adellijk stift Sinnich.
‘Het vaderland spreekt tot de jeugd’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 133 en 134 in: Weekblad voor Nederweert, 9 mrt en 13 apr 1995.
Samenvatting: Het boek onder redactie van de Nederweerter onderwijzers Hans Nieskens en Toon Schreurs bundelt diverse essays van beroemde Nederlandse schrijvers en was een appel tot de Nederlandse jeugd in de tijd van de wederopbouw na WOII om de vaderlandslievendheid aan te wakkeren. Nieskens kreeg landelijke radiobekendheid.