Cursus Weerterlogie start binnenkort
Op 25 februari a.s. start de volgende editie van de populaire cursus Weerterlogie. Bijna 850 Weertlanders gingen u
Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
![‘[Pakhuis Kromstraat]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30254-pakhuis-kromstraat_encrypted-pdf-300x214.jpg)
‘[Pakhuis Kromstraat]’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Afbeelding van een oud pakhuis op de hoek van de Kromstraat.
‘Twee van Hornes te gast op het Fazantenfeest te Rijsel’.
Auteur(s): Theo J.M. Schers
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 3 (1988) 88-101.
Samenvatting: Beschrijft het afgebeelde schilderij van het banket van de fazant, gegeven door Philips de Goede in 1454 teneinde een nieuwe kruistocht te bewerkstelligen. De persoon van Philips van Horne, heer van Gaasbeek (*1421- †1488) wordt toegelicht. Daarna worden het feest en eedaflegging op de fazant behandeld. De afgelegde eed van Jacob, eerste graaf van Horn, wordt verhaald.
‘Cijfers en letters’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 92 in: Weekblad voor Nederweert, 19 feb 2015.
Samenvatting: Nederweert heeft een bijzondere traditie van chronogrammen waarmee belangrijke gebouwen of gebeurtenissen vereeuwigd zijn. Zoals bij de gereconstrueerde waterput in het kerkplein en in de zijgevel van pand Siem.
![‘De laatste heks [de vervolging van de laatste ‘heks’ uit Nederweert in 1600]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20211-De_laatste_heks_de_vervolging_van_de_laa-1_encrypted-pdf-208x300.jpg)
‘De laatste heks [de vervolging van de laatste ‘heks’ uit Nederweert in 1600]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: [Bouke Kouters en Fokko Kortlang red.] Nijenborgh, de Geheimen achter de Poort (Weert 2022) 20-21.
Samenvatting: De gevangenneming, veroordeling en terechtstelling in 1601 van Jen Beelen-Gijsen, de van hekserij verdachte Nederweertse.
‘Waar zijn de archieven van de Van Hornes gebleven?’.
Auteur(s): Herman J.M.E. Mathijsen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 5 (1990-'91) 89-96, 102-103.
Samenvatting: Besteedt aandacht aan de oudste schriftelijke geschiedenis van Weert met name rond het eerste bezit van de Hornes in Weert. Dit mede aan de hand van de inventaris van het Egmontarchief uit 1716. Beschrijft voorts de mogelijke verblijfplaatsen van dit archief in de loop der tijd, aangevuld met een verwantschapstafel van de families Egmont en Pignatelli. De in dit artikel opgenomen deelinventaris is verplaatst. Deze deelinventaris betreffende Weert, Nederweert en Wessem is aangevuld met Horn, Bocholt, Grote-Brogel en Kortesssem. Deze zijn met de huidige vindplaats van het heerlijkheidsarchief van Weert, Nederweert en Wessem op deze website onder de knop 'Bronnen' te vinden.
‘Weert : C. Het klooster der Minderbroeders’.
Auteur(s): P.C. Bloys van Treslong Prins
Herkomst: Limburg's jaarboek : "Limburg" : Provinciaal genootschap voor geschiedkundige wetenschappen, taal en kunst 24 (1918) 42-43.
Samenvatting: Geeft de opschriften met heraldische en persoonlijke gegevens van de schenkers van de biechtstoelen eind 17e eeuw weer.
‘Geluk en ongeluk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 40 in: Weekblad voor Nederweert, 30 dec 2011.
Samenvatting: De noodlanding van een Brits vliegtuig in 1919 leidde tot een spraakmakende romance maar niet tot een happy end.
‘Ridder, held en bedelaar. Matthijs Ridder (1810-1883), de man die driemaal werd begraven’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Nederweert 2021).
Samenvatting: Het leven van de uit een Haags arbeidersgezin geboortige Matthijs Ridder (1810-1883) kenmerkte zich door uitersten. Wegens zijn militaire prestaties als dienstplichtige in de Belgisch-Nederlandse oorlog en langdurige diensten als beroepsmilitair werd hij meermalen onderscheiden en mag men hem een gelauwerde veteraan noemen. In het nachtelijk duister kwam hij in Nederweert in de nacht van 21 op 22 december ten gevolge van een ongeluk om door verdrinking in het koude water van de Zuid-Willemsvaart. Daarmee kwam een einde aan het 73-jarige leven van Ridder, held en bedelaar. Voor hem van gemeentewege in allerijl een begraafplek in ongewijde grond in orde gemaakt. Enkele jaren later werd hij herbegraven in een afgelegen gebied in de heide van Nederweert. In vermoedelijk 1966 vond herbegraving plaats bij de St. Lambertuskerk in een tot op de dag van vandaag anoniem graf.
‘Veldkruiskapel aan de Hoofstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De fraaie in 1905 gestichte kapel werd in 1984 gerestaureerd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De oudste bewoners van Eind’.
Auteur(s): P.M. Houben
Herkomst: Programmaboekje van de Brugfeesten Nederweert-Eind 1976, 4 pp.
Samenvatting: Beschrijving van de Tjonger-vindplaatsen uit de steentijd en de grafvelden uit de brons- en ijzertijd in Sarsven, Banen en omgeving.
‘Een schets van de economische ontwikkeling van Weert 1945-1985’.
Auteur(s): Jan Damen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1987 2 (1987) 58-76.
Samenvatting: Het industrialisatieproces wordt verdeeld in drie perioden. De eerste fase 1945-1959 wordt gekenmerkt door groei van de beroepsbevolking als gevolg van een sterke toename van het geboortecijfer. De groei wordt maar zeer ten dele opgevangen door de industrie met als gevolg een forse stijging van de werkloosheid. De tweede fase van 1959-1970 start met de aanwijzing van Weert tot primaire industriekern en industrieterreinen. De derde fase 1971-1985 begint met de intrekking van de aanwijzing tot industriekern; recessie en oliecrisis leiden tot een daling van het aanbod aan arbeidsplaatsen.
‘In de smidse van Jos van den Dungen’.
Auteur(s): Jules Kockelkoren
Herkomst: Scheppend ambacht 6 (1955) 70-71.
Samenvatting: Biografische schets van deze siersmid (1912 Den Bosch - 1988 Weert), tevens leraar aan de Nijverheidsschool, later Lagere Technische School in Weert. Aandacht wordt besteed aan de lastechniek bij ijzerplastiek; hij werd een 'tovenaar in ijzer' genoemd.
‘De bewijsinghe vande onschult van mijn heere Philips, baenreheere van Montmorency, grave van Hoorne, vrijheere van Weert &c.’.
Auteur(s): [Jacob van Wesenbeke]
Herkomst: [Keulen] 1579, 693 pp.
Samenvatting: Uitvoerige procesverdediging van de graaf van Horn. Verscheen uitgebreider in de Franse versie. Volledige titel: ‘De bewijsinghe vande onschult van mijn heere Philips, baenreheere van Montmorency, grave van Hoorne, vrijheere van Weert &c., admirael ende capitein generael van der zee vanden Nederlande, riddere vander oorden vanden gulden vliese &c. : Tegens de bedriegelicke vanginge, onbehoorlicke aenhoudinghe, onrechtveerdige rechtvoorderinge, valsche betichtinghe, ongoddelicke vonnissen ende tyrannische executie te grooten ongelijcke, dadelijcken aen zijnen persoon ghedaen’.
![‘Croon, Jan van der [Corona, Croen, Crona, Lacron, La Cron, von der Kron, Johann (Jan, Jean) Freiherr de la]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/08/cropped-SHOW_favicon_wit.png)
‘Croon, Jan van der [Corona, Croen, Crona, Lacron, La Cron, von der Kron, Johann (Jan, Jean) Freiherr de la]’.
Auteur(s): Bernd Warlich
Herkomst: Der Dreizigjährige Krieg in Selbstzeugnissen, Chroniken und Berichten.
Samenvatting: Biografische schets over Jan van der Croon tijdens de dertigjarige oorlog. Zie: https://www.30jaehrigerkrieg.de/croon-jan-van-der-corona-croen-crona-lacron-la-cron-von-der-kron-johann-jan-jean-freiherr-de-la-2/
‘Opgraving in Oost-Vlaanderen door Archeologische Werkgroep Philips van Horne’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 41 (1989) 235.
Samenvatting: Korte terugblik op de opgraving in de zomer van 1989 door de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' uit Weert, van een deel van de middeleeuwse St. Salvatorabdij van Ename in Oost-Vlaanderen (B).
‘Genootschap van de H.H. Lambertus en Antonius’.
Auteur(s): Huub Janssen, Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 201.
Samenvatting: In 1956 werd door pastoor en pastoor Arts van Ospel Kessels van Nederweert een genootschap opgericht tot bevordering van priesterroepingen. Vijfentwintig priesters uit beide parochies toonden adhesie bij deze oprichting.
‘Een inventarisstaat van de Sint Martinuskerk in 1816 en de oprichting van een nieuw kerkhof te Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: De inventarisstaat uit 1816 bevat wetenswaardigheden over de kapellen van Leuken, Altweert, Boshoven en Laar. Ook over de klok voor de in 1792 nieuwgebouwde kerk van Tungelroy en roerende objecten in de St. Martinuskerk. Een aantal documenten betreft de aanleg van de nieuwe begraafplaats aan de Molenpoort, bij de Rumolduskapel, in 1785. Deze kwam in de plaats van het ‘oud kerkhof’ ten zuiden van de St. Martinuskerk waarvan de naam wel bewaard is gebleven.
‘Meervoudsvormen in het Weertlands dialect’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2 (1987) 101-106.
Samenvatting: Essay over klinker- en medeklinkerverandering in het Weertlands.
‘Rapportage naamgeving ruimtes Loverbosch Hotel Rosveld (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Op verzoek van Loverbosch Beheer BV werd een cultuurhistorische verkenning van het gebied Rosveld in Nederweert uitgevoerd. Kader hiervoor was de realisatie van het nieuwe hotel Rosveld Nederweert nabij afslag 39 van de snelweg A2. Doel van het onderzoek was te komen tot een lijst van oude toponiemen of plaatsnamen die gebruikt zouden kunnen worden om ruimtes en arrangementen van het hotel te benoemen. Voor de ruimtes werd uiteindelijk door de fa. Loverbosch gekozen voor de namen Tegger en Houwijck.
‘Stukken voor de vaderlandsche historie’
Auteur(s): Gerard van Hasselt
Herkomst: Dl 2 (Arnhem/Amsterdam 1792) 9-10, 36-38, 42-43, 307-308.
Samenvatting: Betreft vier Franstalige uitspraken van de hertog van Alva over de verbeurdverklaring van alle goederen en eeuwige verbanning van met name genoemde Weerter, Nederweerter en Wessemer opstandelingen, beeldstormers en calvinisten, gedateerd 26 april 1570, 21 augustus 1570 en 27 februari 1571. Sommigen van hen hebben de prins van Oranje geholpen of hebben onder gezag van Hendrik van Brederode gestaan. Ook hebben ze met geweld doperse gevangenen bevrijd uit de gevangenis van Turnhout en predikanten ondersteund. Enkelen zouden dan weer het katholieke geloof afgezworen hebben, althans volgens de veroordelingen. Afgesloten wordt met een lijst van Gelderse personen, die van het generaal-pardon van de koning uit 1574 uitgesloten worden, waaronder vijf met name genoemde Weerter predikanten.
‘Limburgers aan de Universiteit van Leuven van 1425-1797 (vervolg)’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 12 (1890) 79-80.
Samenvatting: Biografische gegevens van Joannes Reineri, ingeschreven in 1518.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kreijel 7 (2011-2012)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de aanleg in 2011 van een landschapstuin en waterpartij bij de woning Kreijel 7 in Ospel, werd een oude waterplas leeggegraven en vergroot. Tijdens het begeleidende onderzoek werd vastgesteld dat de waterplas een natuurlijke origine heeft en oorspronkelijk zowel in oostelijke als westelijke richting veel groter was dan de gedaantevorm in 2011. In het hart van de waterplas werd op het diepste punt een houten bekisting gevonden die aan een waterput deed denken maar in werkelijkheid een verzamelpunt van water was in tijden dat de waterplas droog viel. Een halvecirkelvormig bodemspoor in de nabijheid van de waterkuil wordt als een boomval geïnterpreteerd.
‘Nederweert op zijn smalst. Zeven essays over een casestudy uit de praktijk van het archeologisch erfgoedbeleid in de gemeente Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Arnoud-Jan Bijsterveld, Henk Stoepker, Nico Arts, B.J.F. Colenbrander, W.M.H. Hupperetz, P.J.A. Nissen, N.G.A.M. Roymans
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In het najaar van 2022 gingen bij gemeentelijke graafwerkzaamheden in de Burg. Hobusstraat in Nederweert belangrijke archeologische resten verloren. Resten, waarvan het bestaan van te voren gemeld en bekend was bij het bevoegd gezag. De gemeentelijke overheid waste haar handen in onschuld. De casus werd voorgelegd aan een panel van onafhankelijke hoogleraren in de archeologie. Zij uitten grote kritiek op het handelen van de gemeente. Bij het bespreken van dit rapport sprak wethouder J. Franssen (die niet eens erfgoed in zijn portefeuille heeft) de legendarische woorden “Ach, dit rapport bevat slechts meningen, en ook nog eens van mensen van buiten Nederweert”.
‘De Philosophie in Weert: februari – juli 1945’.
Auteur(s): Ferdinand Sassen
Herkomst: Rolduc’s Jaarboek 25 (1945) 50-51.
Samenvatting: Verslag over de onderwijsactiviteiten van de priesteropleiding van Rolduc, die voor de niet-Zuidlimburgse studenten tijdelijk in Weert gevestigd was. De auteur was daar zelf ook docent. Zie ook 'Kroniek over het schooljaar 1944-1945'.
