Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Sint Servaas kapel of wel Houben Kapelke in Leveroy opnieuw ingezegend’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Nederweert24, 12 mei 2021
Samenvatting: Na een volledige restauratie door vrijwilligers werd het Houbenkapelke in Leveroy opnieuw in gebruik genomen en ingezegend.
‘Ora et labora in Weert. Boeken gedrukt door de zusters Birgittinessen van de Abdij Maria Hart te Weert’.
Auteur(s): John van Cauteren
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 6-11-15.
Samenvatting: De zusters Birgittinessen, die zich in 1843 in Weert vestigden hebben van 1855 tot ongeveer 1913 religieus drukwerk vervaardigd. Bedoeld voor gebruik in de eigen kloosterfamilie en dus in kleine oplage. De auteur beschrijft een aantal van de in Weert gedrukte boeken.
‘De edele handboogsport, vroeger erg populair in Weert’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2 (1987) 44-57.
Samenvatting: Geeft een goed overzicht van bestaande en verdwenen Weerter handboogschutterijen uit de 19e en 20 eeuw. De oudste dateert al van 1793.
‘Histoire généalogique de la maison de Hornes’.
Auteur(s): Felix-Victor Goethals
Herkomst: (Brussel 1848), 368 pp.
Samenvatting: Meest uitvoerige genealogie zowel over de hoofdstam en de zijtakken. Niet altijd even betrouwbaar. Ten dele achterhaald met name voor wat betreft de hoofdstam. Zie artikelen van Klaversma en Van de Boel. Zie: https://books.google.be/books?id=d_bH7PdAKa0C&printsec=frontcover&hl=nl#v=onepage&q&f=false
‘Pa Pinkelman in Nederweert’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 130, 131 en 132 in: Weekblad voor Nederweert, 26 jan, 2 feb en 23 feb1995.
Samenvatting: Het pand Siem en de pastorie van Nederweert figureren in de krantenstrip van Godfried Bomans, Pa Pinkelman, in de periode 1945-1948. Er bestaat een relatie tussen deze vermeldingen en de relatie tussen Bomans en Nederweertenaar Fons Vossen.
‘De Smeetsen, grondleggers van de Koninklijke Smeets Offset B.V’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1987 2(1987) 107-112.
Samenvatting: Korte beschrijving van de familie Smeets en de ontwikkeling van de drukkerij tot 1980.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 20 (1973)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: De geschiedenis van pand Kerkstraat 20 in Nederweert is in de archieven terug te voeren tot het jaar 1600. Van 1627 tot ongeveer 1845 was er een bierbrouwerij gevestigd. De laatste bestemming (1941-1973) was die van winkel en woonhuis van P. Merkus. Na de afbraak in 1973, die in slechts beperkte mate gedocumenteerd werd, verrees op deze plek een winkel met appartementen. De bouwgeschiedenis kon aan de hand van archivalische en topografische bronnen gereconstrueerd worden. Belangrijke nieuwbouwfasen vonden plaats in 1798 en 1879.
‘De ‘oele’ van de Oelemarkt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weert in woord en beeld, jaarboek voor Weert 1986 (Weert 1987) 83-87.
Samenvatting: De vondst van een Raerense cilinderkruik in de ondergrond van een pand aan de Oelemarkt in Weert, vormde de aanleiding tot deze archeologische en etymologische beschouwing over het fenomeen 'oele' (=pot) waaraan ook het toponiem Oelemarkt lijkt te refereren.
‘Hoe de tweede Technische Hogeschool aan Weert voorbijging’.
Auteur(s): Henk Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 9 (1995) 132-140
Samenvatting: In 1948 werd een studie verricht naar de vestigingsplaats van de tweede Technische Hogeschool in Nederland. De Stad Weert deed mee in de tender die daarvoor werd uitgeschreven. Weert werd uiteindelijk niet gekozen en in 1956 werd de hogeschool (nu TU/e) in Eindhoven opgericht.
‘Veldkruiskapel aan de Hoofstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De fraaie in 1905 gestichte kapel werd in 1984 gerestaureerd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Symbolen en iconen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 112 in: Weekblad voor Nederweert, 24 nov 2016.
Samenvatting: Pater Rogier ’t Hoen werd ooit als bosdruïde betiteld door de pastoor van Nederweert en hij droeg die geuzennaam met trots. Ook de St. Lambertustoren bevat oude symbolen.
‘H. Hartbeelden’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Bij de kerken van Nederweert, Ospel en Leveroy bevinden zich Heilig Hartbeelden, een religieuze trend uit de jaren 20 van de 20e eeuw. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Hoesta (1983-1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de analyse van luchtfoto’s van het noorden van Nederweert, in 1983, werd aan de westzijde van de Booldersdijk in een gebied dat bekend staat onder de naam ‘Hoesta’ een cirkelvormige structuur met een diameter van 75 m en een ringbreedte van 3 a 5 m ontdekt. Archeologische oppervlaktevondsten ter plaatsen (een neolitische geslepen bijl en waarschijnlijk mesolitisch vuursteenmateriaal) hebben waarschijnlijk geen directe relatie met het archeologisch object in kwestie. Onderzoek ter plaatse en een burostudie leverden op dat we hier vermoedelijk te naken hebben met een pingo-ruïne, dat wil zeggen de plaats van een gesmolten ijslens uit de laatste ijstijd (12.000-11.000 c.Chr.).
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Nederweert-Eind (2000)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 2000 werd een voorstel voor straatnaamgeving in het uitbreidingsplan Nederweert-Eind in Nederweert ingediend. De voorgestelde namen werden ontleend aan de archeologie van dit gebied. Met positief advies van de Gemeentelijke Straatnaamcommissie Nederweert werd de lijst van suggesties uit dat voorstel aangeboden aan het College van B&W van Nederweert, dat besloot om er vijf toe te kennen, die ook alle werden gerealiseerd. Dat waren: Raatakker, Paalkrans, Pijlspits, Kringgreppel en Esdek.
‘Meervoudsvormen in het Weertlands dialect’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2 (1987) 101-106.
Samenvatting: Essay over klinker- en medeklinkerverandering in het Weertlands.
‘Wegkruis Hennestraatje Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Meister Körner’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 134.
Samenvatting: Biografie van onderwijzer Jacques Körner (Roermond 1893 – Weert 1960), actief aan de H. Hartschool in Ospel. Hij was daarnaast literator en publicist, correspondeerde met architect Gerrit Rietveld en werkte mee aan het Nederlands woordenboek van Koenen-Endepols.
Kruiswegstaties van Charles Vos’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Katholiek bouwblad 15 (1947/1948) 179.
Samenvatting: Kort bericht over het interieur van Sint-Josephkerk of de toenmalige garnizoenskerk te Weert-Keent. De inmiddels verwijderde biechtstoelen en kansel stamden uit de afgebroken dominicanenkerk in Utrecht, de godslamp is van Jan-Eloy en Leo Brom, in de pilaarnissen staan twee beelden naar ontwerp van Jean Adams; vier gebrandschilderde glasramen zijn van Henk van der Burgt en twee ronde absidevensters zouden van Pieter Wiegersma zijn, maar deze zijn onbekend. De staties zijn van Charles Vos.
‘Tellen en vertellen lopen wel eens uit de pas’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 7 jul 2021.
Samenvatting: Het tellen van jubileumjaren van verenigingen en organisaties blijkt in de praktijk lastig. Een bekend voorstel is de parochie van St. Barbara in Leveroy, die al decennia worstelt met het bepalen van haar oprichtingsjaar, mede door slordig archiefonderzoek. Maar ook de muziekverenigingen kunnen er wat van. De feestvreugde bij de jubilea heeft daar gelukkig niet onder te lijden.
‘Walburg, Emmasingel 32’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Aanvankelijk zonder de markante ronde toren gebouwd in 1909 door Constant Janssens. Het droeg de naam Villa Malta en werd later omgedoopt in Walburg.
‘Begrafenislijst van het klooster Mariawijngaard te Weert (Niet-kloosterlingen) 1548-1779’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 16 (1894) 21-22.
Samenvatting: "Lijst van in het klooster begraven inwoners van Weert. "
‘De minderbroeders van Weert en de armen van de stad’.
Auteur(s): Marculphus Heijer
Herkomst: Neerlandia seraphica 15 (1941) 100-104.
Samenvatting: Overzicht van ontvangsten in de armenschaal van 1780-1781 uit de parochie- en kloosterkerk en voor het jaar 1726-1728 in de kloosterkerk. Tevens een uitgavenpost voor de aankoop van 270 vat koren.
‘De Goede Herder, Groenewoud’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Groenewoud.
‘Croon, Jan van der [Corona, Croen, Crona, Lacron, La Cron, von der Kron, Johann (Jan, Jean) Freiherr de la]’.
Auteur(s): Bernd Warlich
Herkomst: Der Dreizigjährige Krieg in Selbstzeugnissen, Chroniken und Berichten.
Samenvatting: Biografische schets over Jan van der Croon tijdens de dertigjarige oorlog. Zie: https://www.30jaehrigerkrieg.de/croon-jan-van-der-corona-croen-crona-lacron-la-cron-von-der-kron-johann-jan-jean-freiherr-de-la-2/