Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Over maâle, kernelle en andere buitenspelen’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 152.
Samenvatting: Overzicht van de belangrijkste kinderspelen uit Nederweert uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.
‘[Pakhuis Kromstraat]’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Afbeelding van een oud pakhuis op de hoek van de Kromstraat.
‘De oudste vermelding van Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 81 (1962) 65-70.
Samenvatting: Beoordeling van een oorkonde van koning Hendrik IV uit 1062, waarbij een schenking van Otto van Orlamünde, markgraaf van Meissen en zijn vrouw Adela van Brabant goederen in Weert (Werta) en Dilsen (Thilesha) aan het kapittel van Sint-Servaas te Maastricht wordt bevestigd in tijdelijke ruil voor andere goederen. Met name wordt ingegaan wordt op de mate van vervalsing. Voor nieuwere visies zie: Van de Boel en Klaversma.
‘Bijdrage tot de bouwgeschiedenis der parochiekerk van Weert’.
Auteur(s): [W.Goossens]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 43 (1923) 70.
Samenvatting: Twee artikelen. Het eerste beschrijft beknopt de geschiedenis van de parochiale kerk van Weert in de periode 1456 tot en met 1940. Het tweede bevat een afschrift van een oorkonde uit 1456. Dat betreft de handhaving van de verdeling van onderhoudskosten van het schip van de kerk tussen de beide tiendheffers van Overweert, na de uitbreiding van het koor op kosten van de inwoners.
‘Pensionaat St. Louis 1850-1973’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: Vanuit Maastricht gesticht begonnen drie broeders uit Maastricht met het onderwijs op de openbare stadsarmenschool. Later kwam er een pensionaat bij dat herhaaldelijk werd uitgebreid en uiteindelijk in 1983 gesloopt werd.
‘Hushoverweg 61’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Harrie Koppen, Jan Henkens
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Vertaling latijnse tekst van guardiaan Antonius van der Steen, neef van de gelijknamige pastoor van Nederweert Antonius a lapide uit 1619’.
Auteur(s): Michiel Jaspers
Herkomst: In: Anneleen Gabriels, ‘Anna Walburgis van Nieuwenaer: een benadering van haar leven en invloed (1511-1600)’. Masterscriptie Katholieke Universiteit Leuven (Leuven 2024) p.114.
Samenvatting: Vertaling in het Nederlandse van een latijnse tekst uit 1619 inzake de religieuze gebeurtenissen in Nederweert in 1566.
‘Ruivers Graadje’.
Auteur(s): Jean Adams
Herkomst: In verkorte vorm overgenomen en van een inleiding voorzien in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 256-257.
Samenvatting: Biografie van de markante Ospelnaar Graadje van Deursen (1896-1987), bijgenaamd Ruivers Graadje.
‘Gevangenneming van Pierre Jean Joseph Bernard Stuers, raad en momboir in het Souvereine Hof van Gelderland, door de Weertenaren in 1789’.
Auteur(s): [Victor de Stuers]
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg à Maestricht 25 (1888) 411-418.
Samenvatting: Aan de hand van een aantal brieven en stukken, thans in het familiearchief-De Stuers, wordt de persoonlijke visie van J.B. Stuers op zijn arrestatie en de omstandigheden waaronder dat gebeurde beschreven.
‘Houts Henke, de redder van de kroonprins. Feit en fictie rond een Nederweerter held uit de Slag bij Waterloo’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 119 (2000) 283-312.
Samenvatting: Biografie en lotgevallen van de Nederweerter boerenzoon Hendrik Raemaekers (alias Houts Henke), die streed in het Franse leger en die, althans volgens de legende, het leven redde van kroonprins Willem tijdens de Slag bij Waterloo. Bevat tevens een analyse van diverse koninklijke bezoeken aan de regio Weert-Nederweert in het begin van de negentiende eeuw.
‘De reguliere kanunniken te Weert’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 687-688.
Samenvatting: -
‘Het vaderland spreekt tot de jeugd’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 133 en 134 in: Weekblad voor Nederweert, 9 mrt en 13 apr 1995.
Samenvatting: Het boek onder redactie van de Nederweerter onderwijzers Hans Nieskens en Toon Schreurs bundelt diverse essays van beroemde Nederlandse schrijvers en was een appel tot de Nederlandse jeugd in de tijd van de wederopbouw na WOII om de vaderlandslievendheid aan te wakkeren. Nieskens kreeg landelijke radiobekendheid.
‘Ontwikkelaar als tijdmachine’.
Auteur(s): Gerard Kessels
Herkomst: Mieke Kirkels en Alfons Bruekers, Nederweert door het oog van… Jef Kirkels (Nederweert 2014) 168 p.
Samenvatting: Essay over het veranderende Nederweert in de na-oorlogse periode en het belang van het fotografisch documentaire karakter van het werk van Jef Kirkels.
‘Wassen en plassen, maaien en zaaien’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 141 in: Weekblad voor Nederweert, 14 dec 1995.
Samenvatting: Tussen 1592 en 1602 was het in Nederweert en omgeving matig gesteld met de godsdienstuitoefening. Bisschop en overheid deden hun grote best de bevolking in het gareel te krijgen.
‘Rapportage muntvondsten Nederweert-Kerkstraat 56 (1982)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: In de tuin van het pand Kerkstraat 56 in Nederweert werden gedurende een aantal jaren diverse losse muntvondsten verzameld. Deze munten, 26 in getal, kunnen alle als toevalsvondsten en –deposities worden beschouwd. De oudste dateerbare munt is van 1611 en de jongste van 1910. In alle gevallen betreft het de kleinste muntspecies, zoals halve oorden, oorden, duiten en stuiverstukken. De herkomst is zeer divers maar niet a-typisch voor deze streek: Hollands, Duits en Belgisch geld. Met name de fractie Luikse munten uit de 18e eeuw is dominant vertegenwoordigd. De in numismatisch opzicht meest opmerkelijke vondst is een Luikse oord uit 1745. Daarbij gaat het om een zeer a-typische versie die niet bekend lijkt in de numismatische literatuur.
‘Hoog en droog’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 102 in: Weekblad voor Nederweert, 24 dec 2015.
Samenvatting: Bij de vernieuwing van de torenspits werd in 1900 hoog van de toren geblazen. Latere optredens waren in een speciale kiosk op het St. Antoniusplein.
‘H. Cornelius, Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Swartbroek.
‘Bijdragen tot de herstellingen der kerk van Weert in de 17e eeuw’.
Auteur(s): [P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 22 (1900) 81-82.
Samenvatting: Regels voor de verhoging van de lycoop (opslag) van 2% naar 3% ten behoeve van de nodige reparaties aan de kerk.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 58-Sjeeshuis (1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij graafwerkzaamheden ten noordwesten van de St. Lambertuskerk van Nederweert werden in september 1984 funderingsresten aangetroffen. Deze kunnen voor een deel worden toegewezen aan een zogenaamd ‘sjeeshuis’ of rijtuigloods voor het vervoermiddel van de priesters van de kerk. Dit gebouw werd opnieuw gebouwd in 1889 en tussen 1944 en 1951 afgebroken. Ook werden funderingsresten van een ouder gebouwtje gevonden, waarschijnlijk een voorgaand ‘sjeeshuis’, waarvan de historie in de archiefbronnen tot 1739 teruggevoerd kon worden. Enkele menselijke skeletresten hangen samen met de oude begraafplaats die zich op deze locatie bevond en bevindt.
‘De Poenitenten-Recollectinen van de vergadering van Limburg: IV. Het klooster te Weert’.
Auteur(s): Daniël van Wely
Herkomst: Neerlandia seraphica 19 (1949) 172-176, 429-43.
Samenvatting: Beschrijft de periode van hervorming van het klooster van tertiarissen naar penitenten-recollectinen in 1674-1692, de josephistische turbulenties rond 1787-1789, de opheffing door de Fransen, de verhuizing in 1797 naar Oirschot en de eerste tijd aldaar.
‘Neolitische hamers en bijlen uit de regio Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: [Nieuwsbrief van de] Archeologische Vereniging Limburg, 13 nov 1983.
Samenvatting: Artikel over een registratieproject van mesolitische en neolitische vuurstenen objecten uit de gemeente Nederweert, met een oproep om losse vondsten te melden ter determinatie en registratie.
‘De archieven van het kapittel der hoogadellijke rijksabdij Thorn’.
Auteur(s): Josef Habets
Herkomst: Tweede deel 1550-1794 (Den Haag 1899), div. blz. voor zover Weert en Nederweert betreffend.
Samenvatting: Vroegmoderne vermeldingen over Weert en Nederweert in de Thornse archieven.
‘De haarsnijder’.
Auteur(s): M. van Deursen
Herkomst: Vertelling van M. van Deursen, geciteerd in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 96-97.
Samenvatting: Verhaal over H. van Deursen (Cisse Baer) uit Ospel die in de jaren ’50 van de vorige eeuw de haren kapte van mannen en kinderen in Ospel.
‘De lotgevallen van een 16e-eeuws zilveren maatemmer van de gemeente Weert’.
Auteur(s): John M.A. van Cauteren
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1995 9 (1994) 56-58.
Samenvatting: Beschrijving van een emmer met het wapen van de familie van Montmorency voor de veiling in 1860, de prijs en de naam van koper en de perikelen rondom de kosten van de inmiddels verdwenen tekeningen van de geveilde emmer. Verder een vergelijkende beschrijving van de nadien gemaakte kleinere kopie van de emmer.