Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Het Wessemerdijkproject. Flyer voor bezoekers aan opgraving 1987’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert, 1987).
Samenvatting: Informatiefolder ten behoeve van kijklustig publiek tijdens de uitvoering van archeologisch onderzoek in Nederweert door de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit Weert.
‘De N.N. Ijzergieterij Weert. De snelle opkomst en ondergang van een Weerts bedrijf’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 20-21.
Samenvatting: Het bedrijf werd in 1912 gesticht en de eerste steen van de fabriek werd nog in datzelfde jaar gelegd. Het bedrijf ging in 1929 failliet. Een deel van het complex bleef bewaard en herbergt anno 2025 de stadsbrouwerij.
‘Gevangenneming van Pierre Jean Joseph Bernard Stuers, raad en momboir in het Souvereine Hof van Gelderland, door de Weertenaren in 1789’.
Auteur(s): [Victor de Stuers]
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg à Maestricht 25 (1888) 411-418.
Samenvatting: Aan de hand van een aantal brieven en stukken, thans in het familiearchief-De Stuers, wordt de persoonlijke visie van J.B. Stuers op zijn arrestatie en de omstandigheden waaronder dat gebeurde beschreven.
Berigt voor den Eerw. Heer J. Janssens, Pastoor tot Weerdt, geinsinueerden op de Requeste van den Heer Raed en Momboir ,
Auteur(s): N.N.
Herkomst: [z.pl. 1787], 1-11.
Samenvatting: "Vindplaats gedrukte versie: Bibliotheek Algemeen Rijksarchief te Brussel onder nummer EP04649. Vindplaats concept: Gemeentearchief Weert, archief parochie St.Martinus Weert 1404-1979, inv.nr. 745. Verweerschrift van 8 januari 1787 van pastoor Jos. Janssens van Weert tegen de aanklacht van 15 december 1786 van de momboir Stuers van het Hof in Roermond betreffende het niet-afkondigen van het edict van 16 oktober 1786 van keizer en koning Joseph II inzake de oprichting van het seminarie-generaal te Leuven en het vonnis van het Hof van 26 januari 1787, gevolgd door het besluit van de bisschop en een brief van de secretaris van het bisdom."
‘De grenspaal “De oude Meulenstat (van Hugten)”‘.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: De Aa-kroniek 7 (1988) 158-166.
Samenvatting: Betreft de geschiedenis van het grenspunt en de grenspaal Cranendonck, Someren, Weert en Nederweert.
‘De schatten van Alfons Bruekers’.
Auteur(s): Gerard Kessels
Herkomst: Alfons Bruekers, Vizier op Nederweert, in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en leveroy (Nederweert 2022) z.p.
Samenvatting: Inleiding bij het boek Vizier op Nederweert.
‘De ontvoering van drie Roermondenaren door Weertenaren in 1789’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 101(1982) 49-63.
Samenvatting: "Geeft een samenvatting van de kroniek van Goofers en de brieven van de gearresteerde Stuers over de gevangenneming weer. Vervolgens wordt de dagvaarding van Stuers voor schadevergoeding geciteerd en de brief van de drie gevluchte Weertenaren aangehaald. Tenslotte worden enkele zinnen uit een verdedigingsakte van Weertenaren tegen de hoge eisen weergegeven. Afgesloten wordt met de verheffing in de adelstand van Stuers als beloning voor zijn steun aan de keizer in die moeilijke periode. Onjuist is dat hij in de rijksadel zou zijn opgenomen met de titel van ridder; hij werd in de Nederlandse adel kosteloos en zonder titel opgenomen. Het artikel is achterhaald door publicatie van het opstel: 'De schadeloosstellingacties van Luytgens, Stuers en Van der Renne tegen de Weertenaren in 1791-1792' in de 'Spiegel van Roermond' 2012 ."
‘H. Hart van Jezus, Altweerterheide’.
Auteur(s): Hub Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Altweerterheide.
‘Voor en achter’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 81 in: Weekblad voor Nederweert, 23 jan 2014.
Samenvatting: In de dubbele kapelanie in de Kerkstraat woonden de twee kapelaans strikt gescheiden maar de deugd was in het midden. De bischop van Roeromond achtte een ingrijpen noodzakelijk.
‘De testamenten van Jan van der Croon en Jan van Werth’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1987 2 (1987) 113-128.
Samenvatting: De laatste wil van beide militairen, actief tijdens de Dertigjarige Oorlog en beiden gestorven in Bohemen, wordt beschreven en met elkaar vergeleken, waaruit duidelijke karakterverschillen blijken. Beide personen werden of worden hier te lande vaak met elkaar verwisseld.
‘Weert’.
Auteur(s): J.S. Witsen Elias
Herkomst: De Nederlandsche koorbanken tijdens gothiek en renaissance. Academisch proefschrift (Amsterdam 1937) 124-126.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de koorbanken op het priesterkoor van de St. Martinuskerk in Weert.
‘Zon en maan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 26 in: Weekblad voor Nederweert, 24 mrt 2011.
Samenvatting: De zonsverduistering van 1912 maakte grote indruk op de inwoners. Het jaartal op een huis in de Kerkstraat 43 herinnert er aan.
‘Jacob van Straelen, scholaster van het kapittel van Kortessem’.
Auteur(s): Jacques Verstraelen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 15 (2001) 30-32
Samenvatting: Biografie van Weertenaar Jacob van Straelen (eind 15e – begin 16e eeuw).
‘Een Weerter renaissance’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 57-68.
Samenvatting: Ontwikkeling van industrie, waterwegen, spoorlijn, verstedelijking, hygiëne en bevolking van Weert tussen 1830 en 1950.
‘Het aardkundig erfgoed van de Weerterheide. De restanten van aan laat-Glaciaal moeras’.
Auteur(s): J.M. van Mourik
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 13 (1992) 89-102.
Samenvatting: Fysisch- geografisch onderzoek van het gebied van de Weerterheide aan de oostrand van het stuifzandgebied van de Weerter en Budeler Bergen.
‘Leonardus Gisberti Panhuysen van Oeteren (Leonardus Panhusius) : bijdrage tot de reformatiegeschiedenis van Noord Limburg’.E.F. Panhuysen, ‘Leonardus Gisberti Panhuysen van Oeteren (Leonardus Panhusius) : te Hoerstgen en Weert’.
Auteur(s): E.F. Panhuysen
Herkomst: Historisch Tijdschrift 11 (1932) 124-135 en 249-257.
Samenvatting: "Twee delen van een driedelige en breed opgezette biografie, die gebaseerd is op literatuurstudie. Het eerste artikel behandelt zijn afkomst en familie en voorts zijn kort verblijf als kanunnik in Thorn. Daarna is hij voor studie naar Keulen vertrokken. Het tweede artikel gaat in op de invoering in 1556 van de gereformeerde godsdienst in het Horstjen (thans stad Kamp-Lintfort/Kreis Wesel) door de plaatselijke heer, die tevens heer van Meijel, Pol en Panheel en bezitter van de Hornse lenen Ghoor en Buggenum was. Na zijn studie in Keulen, waar hij vermoedelijk reformatorisch werd, verbleef Lenard van Oeteren als predikant in het Horstjen. Hij was rond 1559 predikant in Weert en werd later afgezet. In navolging van Jos. Habets wordt abusievelijk Walburgis van Nieuwenaer en niet haar schoonmoeder Anna van Egmont als de grote voortrekster van de reformatie in Weert aangeduid. Het derde artikel gaat over zijn verblijf in Venlo en is hier niet opgenomen."
Chroniek der stad Weert van 1782 tot 1802 : Geschreven door den ooggetuige Lambertus Goofers’.
Auteur(s): Lambertus Goofers,
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le duché de Limbourg 25 (1888) 365-410.
Samenvatting: Goofers beschrijft de opvallende en karakteristieke gebeurtenissen, zoals die vanaf 10 april 1790 door hem beleefd zijn. De periode 1784 - 1790 heeft hij retrospectief beschreven. Jos. Habets bezorgde de uitgave van dit handschrift. Goofers laat onder meer de Brabantse en de Franse revolutie, het komen en gaan van de Oostenrijkers, het planten van de Franse vrijheidsboom en het opheffen van de Weerter kloosters de revue passeren.
‘Blauw op straat’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 7 in: Weekblad voor Nederweert, 13 mei 2010.
Samenvatting: De Nederweerter nachtwacht van 1823 was goed georganiseerd maar had een hoog ‘Daar komen de Schutters’-gehalte. Hendrik Raemaekers, een gelauwerde veteraan uit het Franse leger was sergeant van de schutters en een andere legerveteraan, Godefridus Bruekers, was commandant.
‘De Broederschap van Onze Lieve Vrouw. Geloof, dood en sexuele moraal in zeventiende-eeuws’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Macht en Middelen (Nederweert 1997) 81-196.
Samenvatting: Geschiedenis van de Nederweerter broederschap (die ook voor dames open stond) en waarschijnlijk ontsproten is uit de gelijknamige broederschap in Weert. Via de broederschap wordt een interessant inkijkje gegund in de rol van de broederschap in het maatschappelijk leven en het bestrijden van bigamie, buitenechtelijke seks en soortgelijke zaken in de tijd van de contrareformatie (begin 17e eeuw).
‘Onze Lieve Vrouw van Ommel en het klooster Mariaschoot’.
Auteur(s): Dom. de Jong
Herkomst: Achelse kluis (1960) 398 p.
Samenvatting: De bedevaartsplaats Ommel en Het klooster Mariaschoor had veel banden met Weert en Nederweert. Diverse kloosterzusters en ook moeder-overste Barbara Bruekers (ca.1790) waar hier van afkomstig. Alleen de voor Weert en Nederweert relevante passages zijn gescand.
‘Ontering van zon- en heiligendagen in 1691 en 1791’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 39-40.
Samenvatting: Herhaalde malen moest het gemeentebestuur van Nederweert ingrijpen als de openbare orde in het geding was. Twee voorbeelden, uit 1691 en 1791, worden beschreven
‘De laatste vergeefse pogingen van de gehuchten van Weert tot afscheiding van de stad Weert’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 97(1978) 1-11.
Samenvatting: Na de voorgeschiedenis aangestipt te hebben, worden de verschillende verzoekschriften tegen verdere fusie of voor gedeeltelijke of gehele afscheiding besproken. De eerste dateren van december 1795 en januari 1808 onder Frans bewind. In 1815 tijdens het Verenigd Koninkrijk volgde een nieuwe poging en in 1835 tijdens het Belgisch bestuur werd het laatste rekest ingediend.
‘Het graafschap Horn en het Land van Weert’.
Auteur(s): Luc. Wolters
Herkomst: 1602-2002 Vier eeuwen schutterij St.-Severinus in Grathem (Grathem 2002) 125-127.
Samenvatting: Het artikel, over het algemeen gebaseerd op sterk verouderde literatuur en niet op archiefonderzoek, geeft een overzicht van de geschiedenis van de schutterijen in de tweede helft van de vijftiende eeuw.
‘De Broenshof te Kreijel’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 128 in: Weekblad voor Nederweert, 15 dec 1994.
Samenvatting: De Broenshof, Kreijel 16 in Ospel, was een belangrijke monumentale boerderij. Het artikel beschrijft historie en genealogie van de bewoners.
