Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Brandbeveiliging te Nederweert in 1779’.
Auteur(s): J. Gulikers
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 78 (1959) 89-91.
Samenvatting: Schepenen van Nederweert verklaren dat inwoners Leonardus Mooren een uitvinding heeft gedaan om zelfs in deze droge tijden de brandspuit via een goot vanuit zijn eigen pomp constant van water te kunnen voorzien. De regeling daartoe wordt in dit document vastgelegd.
‘Hotel de Engel, Korenmarkt’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Het pand heeft een pilastergevel uit de 17e eeuw. Vroeger was hier Sociëteit De Club gevestigd.
‘Herrie in de Hegstraat in 1851’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2026).
Samenvatting: Relaas van een scheldpartij in de Weerter Hegstraat in 1851 die leidde tot een tweetal rechtzaken.
‘Zitten en staan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 65 in: Weekblad voor Nederweert, 7 mrt 2013.
Samenvatting: De gebeeldhouwde koorbanken van de St. Lambertuskerk zijn belangrijk vanwege hun afbeeldingen van fabels en spotternijen.
‘In 95 jaar van Boerenleenbank naar Rabo-bank’.
Auteur(s): Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden : Mensen, Macht en Middelen (Nederweert 1996) 215-242.
Samenvatting: Geschiedenis van de coöperatieve boerenleenbanken in Nederweert, Ospel en Leveroy.
‘Bijdrage tot de levensgeschiedenis van Jan, Vrijheer van der Croon’. Stamboom van Jan van der Croon.
Auteur(s): G.C.E. Crone
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg à Maestricht 58 (1922) 45-64.
Samenvatting: -
‘Het droeve lot van Petronella Verdonschot’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Het relaas van de moord op Petronella Verdonschot en de daarop volgende rechtzaak in 1854. Zij was woonachtig op een van de huisjes op de Boshoverschans in Weert.
‘Kicken, clodt en boolentorf.’ De kroniek van het geslacht Van Roij uit Nederweert (1697-1831)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 122 (2003) 39-62.
Samenvatting: Genealogische en historische analyse van een aantekeningenboek van de Nederweerter notabele families Van Roij en Kreijelmans (1697-1831)
‘Afdeeling Weert’ en ‘Volkszang te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De varende zanger: maandblad voor den volkszang en het volksdicht : orgaan van de federatie der r.k. vereenigingen voor den volkszang in het aartsbisdom Utrecht en de bisdommen Den Bosch, Breda, Haarlem en Roermond 3 (1913) 13 en 181-182 en 4 (1914) 22-23 en 47.
Samenvatting: "De Weerter afdeling van de 'Diocesane vereeniging voor den volkszang in Limburg' werd in 1910 opgericht en verdween in 1920. Zedelijke verheffing des volks was een van de doeleinden van de vereniging teneinde een alternatief te bieden voor het zingen van straatliedjes, het luisteren naar straatzangers of het bezoeken van cafés-chantants, waarbij gedacht werd aan onder meer Koos Speenhoff. De eerste bijdrage geeft een verslag van een feestavond met het optreden van twee 'varende zangers'. De tweede betreft een subsidieverzoek aan de gemeenteraad om de verspreiding van de gezangenbundel 'De leeuwerk' op elke lagere school in Weert te financieren. De derde bijdrage doet verslag van de vastenavondactiviteiten en vermeldt een feestavond, waar het zangkoor van de afdeling optrad."
‘Mysterieuze glasscherf roept nieuwe vragen op’.
Auteur(s): Stefan Meuwissen
Herkomst: InBrabant nr. 2 (2025) 64-69.
Samenvatting: Bij opgravingen op de plek van het voormalige kasteel van Eindhoven in 1990 werd onder meer een stuk vensterglas gevonden met daarop een Franstalige ingekraste tekst. Daarin komen de namen La Marck en Montmorency voor, en enkele andere woorden. De auteur vermoedt dat het gaat om Willem van der Marck (Lumey) en Philips van Montmorency. Van de laatste staat vast dat hij in november 1563 het kasteel bezocht. Toch roept de vondst nog de nodige vragen op.
‘Neewieert van hieel vreuger (van oze heemkunstenaar)’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: De Pinmaeker, carnavalsbijlage van Weekblad voor Nederweert, jan 1987.
Samenvatting: Deels gefingeerde vertelling in het dialect over gebeurtenissen in de herberg van Dikken Hein aan de Meijelsedijk in Ospel.
‘Woeërum zówdje gein plat kalle mét eur wichter? Kinderen Limburgs leren heeft (veel) voordelen!’.
Auteur(s): Pierre Bakkes, Jan Feijen
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 15-16.
Samenvatting: Een pleidooi voor de tweetalige opvoeding van kinderen (met het dialect als tweede taal). Dat is zowel goed voor de taalkundige ontwikkeling, als voor het behoud van het cultureel ‘kapitaal’, aldus de auteurs.
‘Zij aan zij’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 33 in: Weekblad voor Nederweert, 23 jul 2011.
Samenvatting: Op reis met een Siamese tweeling. Het overkwam Matthis Peters in 1779 die er als attractie mee naar Frankfurt toog.
‘Relletjes en avondklok in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 3 feb 2021.
Samenvatting: In 1606 vond een zeer gewelddadig treffen plaats tussen de jeugd van Kreijel en van de Kerkstraat, bij café Siem (dat toen nog niet zo heette). Het gemeentebestuur scherpte de regels van zondagsheiliging en avondklok nog een keer goed aan. Maar ook in 1607 bleek het een hete zomer te worden, met als dieptepunt de moord op veldwachter Goort Moestmans.
‘Het testament van Philips de Montmorency, graaf van Hoorne’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Katholiek, godsdienstig, geschied- en letterkundig maandschrift 30 (1856) 239-359.
Samenvatting: Behandelt de vraag of de graaf van Horne als katholiek gestorven is en kritiseert de opvattingen van De Jonge (zie hiervoor naar het volgende artikel) met name ten aanzien van de vermeende achtergronden bij het codicil van het testament.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Burg. Hobusstraat (2022)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage betreft het archeologisch en historisch onderzoek in de dorpskern van Nederweert in het centrale deel van het bestemmingsplan ‘Centrumplan/Burg. Hobusstraat’ in Nederweert. Waargenomen werden verticale profielen van een grote gracht die zich in NNW-ZZO-richting in de ondergrond bevindt. Tevens werden in de profielen bodemverkleuringen aangetroffen als indicator van een goed-geconserveerde archeologisch relevante laag. De versnijdingen tonen aan dat de grachtstructuur van na het ontstaan van de oudste en onderste laag van de akkerbouwvoor of cultuurlaag ter plaatse is.
‘Grijs en rood’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 128 in: Weekblad voor Nederweert, 3 okt 2019.
Samenvatting: Het is aan een toeval te danken dat een Britse soldaat van de Scot’s Greys de Tweede Wereldoorlog overleefde en zo het Britse koningshuis redde.
‘Hollands en Belgisch’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 68 in: Weekblad voor Nederweert, 25 apr 2013.
Samenvatting: Brouwerszoon Christoffel Beelen was een welbespraakte kapelaan en maakte in 1839 furore bij de onafhankelijkheid van België.
‘Graven naar kasteel Cranendonck’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 96-98.
Samenvatting: Archeologisch onderzoek naar de restanten van kasteel Cranendonck. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit 1996.
![‘Nederweert [en] Weert’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2026/01/30383-limburgse-monumenten_encrypted-pdf-269x300.jpg)
‘Nederweert [en] Weert’.
Auteur(s): H.J. Mans, A.P.M. Cammaert
Herkomst: Limburgse monumenten vertellen. Gedenktekens, verzet en bevrijding.
Samenvatting: Korte oorlogsgeschiedenissen van Weert en Nederweert met beschrijvingen van de oorlogsbegraafplaats van het Gemenebest in Nederweert en de St. Rumoldus-gedachteniskapel in Weert.
‘Simon Van Roij (ca. 1627-1714). Leven en nalatenschap van een Nederweerter boer en bestuurder’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Ospel 2025).
Samenvatting: De familiekroniek van het geslacht Van Roij, die bewaard wordt in het gemeente-archief van Nederweert, vormde de basis voor het artikel over de familiegeschiedenis van de gelijknamige familie. Het boek waarvan de familiekroniek een onderdeel vormt, dateert uit het laatste decennium van de 17e eeuw en werd tot in de negentiende eeuw aangevuld met aantekeningen. Er vindt een uitgebreide analyse van de kroniek plaats, waarbij het accent ligt op de aantekeningen die betrekking hebben op de genealogie van het geslacht Van Roij. Leven en nalatenschap van een Nederweerter boer en bestuurder.
‘De oudste vermelding van Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 81 (1962) 65-70.
Samenvatting: Beoordeling van een oorkonde van koning Hendrik IV uit 1062, waarbij een schenking van Otto van Orlamünde, markgraaf van Meissen en zijn vrouw Adela van Brabant goederen in Weert (Werta) en Dilsen (Thilesha) aan het kapittel van Sint-Servaas te Maastricht wordt bevestigd in tijdelijke ruil voor andere goederen. Met name wordt ingegaan wordt op de mate van vervalsing. Voor nieuwere visies zie: Van de Boel en Klaversma.
‘… In het stro achter de koeien’.
Auteur(s): Theo Schers
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 2-5.
Samenvatting: Herinneringen van Coen Beelen uit Tungelroy van gebeurtenissen bij de bevrijding van Tungelroy in oktober 1944 en meer specifiek het sneuvelen van gunners G. Langley, soldaat in het 4e Royal Horse Artillery, die op de oorlogsbegraafplaats in Nederweert is begraven.
‘Hond en held’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 130
Samenvatting: Hond Nicky, in ‘dienst bij de Britse troepen, redde met zijn speurzin vele mensenlevens tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn dierengraf in Ilford, Engeland, is nu een toeristische attractie.
