Filter op onderwerp
‘Ontdekking van een verdwenen Brammertz-orgel uit 1715. Orgelhistorische primeurs voor Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 139 (2020) 101-109.
Samenvatting: In de zomer van 2020 werd een uitgebreide restauratie en gedeeltelijke reconstructie van het monumentale Clerinx-orgel in de St. Lambertuskerk van Nederweert afgesloten. Het onderzoek naar de voorgaande orgels leverde een orgelhistorische primeur op. Dat betreft de ontdekking van een voorheen onbekend Nederweerts orgel uit het oeuvre van de beroemde orgelbouwer Johann Jakob Brammertz (1668-1729) uit Kornelimünster bij Aken. Het artikel beschrijft een historische speurtocht door de beide Limburgen, naar de instrumentale voorgeschiedenis van dit orgel, met uitstapjes naar Weert, Nederweert, Peer (B), Opitter (B), Broekhuizen en Thorn.
‘Social distancing in religieus erfgoed’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 87 (2020) 14-15.
Samenvatting: De Corona-Infectie of Covid-19-epidemie heeft de wereld in zijn greep en houdt ons zowel letterlijk als figuurlijk van de straat. Als het gaat om besmettelijke ziekten hebben onze voorouders trouwens al heel wat voor hun kiezen gehad. Het is frappant om te zien dat moderne begrippen als 'social distancing’ en 'lockdown' hun historische voorgangers kennen in ons religieuze erfgoed, zoals bij de omgang met lepralijders. Enkele voorbeelden komen uit Weert en Nederweert.
‘Diachronisch ziek. Corona in lokaal-historisch perspectief’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 139 (2020) 45-49.
Samenvatting: Covid-19 houdt ons in 2020 langere tijd van de straat. Zelfs het reliekschrijn van de heilige Corona is weer van stal gehaald. De Nederlandse taalschat houdt er nieuwe begrippen aan over zoals social distancing, intelligente lockdown en de 1,5-metermaatschappij. Net als het fenomeen epidemie zijn de bijbehorende begrippen en maatschappelijke reflexen verre van nieuw. Dat probeer ik aan te tonen in een diachrone vergelijking van vier eeuwen besmettelijke ellende in de gemeente Nederweert. Als onderdeel van een tweeluik met Jos Pouls die de situatie in de buurgemeente Meijel heeft onderzocht.
![‘Niets meer aan de hand in Nederweert [de restauratie van het H. Hartbeeld voltooid]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20192-Niets_meer_aan_de_hand_in_Nederweert_De_encrypted-pdf-209x300.jpg)
‘Niets meer aan de hand in Nederweert [de restauratie van het H. Hartbeeld voltooid]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 91 (2021) 17.
Samenvatting: In 1921 werd de restauratie van het H. Hartbeeld in Nederweert voltooid. Belangrijkste ingreep was het terugbrengen van één van de handen, die in 1944 bij de bevrijding door granaatvuur was getroffen en tijdelijk met een houten hand was hersteld.
‘Het Neelkeskepelke in ‘Rooj’ verknoopt geschiedenis met geloof’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 90 (2021) 14.
Samenvatting: Oorlogen, vluchtelingen en een pandemie. Alledrie deze thema's komen bij elkaar in het Neelkeskepelke in Stramproy. Een gemetselde niskapel met een H. Hartbeeld van terracotta. Opgericht tijdens de griepepidemie van 1918, met de wereldbrand van de Eerste Wereldoorlog als decor.
‘Een spel op leven en dood in het kasteel van Weert in 1595’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 140 (2021) 98-102.
Samenvatting: Het is allemaal te danken aan het Van Hornejaar (2018), de ontdekking van een mogelijk zestiende-eeuws militair massagraf (2019) en grootschalig archeologisch onderzoek (2021). Daardoor staat kasteel Nijenborgh in Weert, ooit onderkomen van de graven van Horne, weer erg in de belangstelling. De geschiedenis van deze burcht leek inmiddels wel zo'n beetje bekend en uitgekauwd, zeker na recentere overzichtsstudies als die van Frits Nies en Jean Coenen. Toch blijkt er af en toe nog wat te ontdekken, niet alleen in de ondergrond maar ook in de bronnen. Een door alle onderzoekers volledig over het hoofd gezien bizar verhaal over een slachtpartij uit 1595 vormt letterlijk en figuurlijk een lot uit de loterij.
‘Fossae Peelandiae. Twee onvoltooide Weertlandse kanaalprojecten uit 1627’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 140 (2021) 14-19.
Samenvatting: De ontdekking van nooit eerder gepubliceerd bronnenmateriaal werpt een nieuw licht op de kanalengeschiedenis van het Land van Weert. De eerste voorbereidende kanaalwerkzaamheden in Nederweert blijken namelijk al te dateren uit de Tachtigjarige Oorlog, uit 1627 om precies te zijn. De plannen werden door oorlogsperikelen nooit uitgevoerd en pas echt gerevitaliseerd in de jaren 1803-1810, in de vorm van het Napoleontische Grand Canal du Nord of Noordervaart, een project dat overigens ook onvoltooid zou blijven. En de beoogde noord-zuidgerichte bypass van de Maas van Den Bosch richting Maaseik kwam er uiteindelijk pas in 1822-1826 en ging Zuid-Willemsvaart heten. De laatste loot aan de stam was het Kanaal Wessem-Nederweert waarvan de aanleg in 1929 gereed kwam.
‘Kruisende kanalen en gefrustreerde ambities. De Fossa Peellandia uit 1627’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: InBrabant, Tijdschrift over Brabantse geschiedenis en erfgoed 12 (2021) 42-54.
Samenvatting: Over de plannen uit het begin van de Tachtigjarige Oorlog voor de kanalisatie en bevaarbaarmaking van het riviertje de Aa tussen Asten en Den Bosch hebben historici veelvuldig gepubliceerd. Veel minder is dat het geval met de al heel vroeg beoogde doortrekking van dat kanaal in zuidelijke richting naar Maaseik, België. Het terugvinden van een sedert 1936 verloren gewaande kaart van de Meierijse kanaalplannen uit de zeventiende eeuw, en de ontdekking van nooit eerder gepubliceerd archiefmateriaal, werpt nieuw licht op deze boeiende episode uit de waterstaatkundige geschiedenis van de Zuidelijke Nederlanden. Een verhaal over een kat-en-muisspel met strijdige belangen, kruisende kanalen en gefrustreerde ambities, maar met uiteindelijk toch een happy end.
‘Satanische baldadigheid in Altweerterheide’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 90 (2021) 9.
Samenvatting: Geen gewone baldadigheid of vernielzucht, maar een doordacht en vooropgezet plan. Allerlei symboliek uit satanische kringen wijst er op dat men met de beschadiging van het 'Deijelkruûs' in Altweerterheide een 'statement' heeft willen maken, zoals dat zo mooi heet. Helaas bevat het achtergelaten visitekaartje geen adres of telefoonnummer van de dader(s).
![‘Hollandse belegering [de Russische roulette van de Staatse belegering van het kasteel in Weert in 1595]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20207-Hollandse_belegering_de_Russische_roulet_encrypted-pdf-208x300.jpg)
‘Hollandse belegering [de Russische roulette van de Staatse belegering van het kasteel in Weert in 1595]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nijenborgh. De geheimen achter de Poort (Weert 2022) 18-19.
Samenvatting: Een bizar staaltje Russische Roulette speelde zich in 1595 af op het kasteel van Weert. Nooit eerder gepubliceerde documenten geven een aangrijpend inkijkje in wat daar in de herfst van 1595 gebeurde. In opdracht van prins Maurits van Oranje werd de bezettingsmacht van het kasteel met een duivels dilemma geconfronteerd.
‘OLV-kapel Ospel eendrachtelijk gerestaureerd’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 99 (2023) 7-8.
Samenvatting: Waar menig parochie tegenwoordig worstelt met de vraag met betrekking tot herbestemming van voormalige religieuze gebouwen, gaf Nederweert-Ospel daar al meer dan een eeuw geleden een mooi voorbeeld van... alhoewel omgekeerd. Toen werd namelijk een bedrijfsgebouw omgevormd tot kapel! Daaraan dankt Ospel de kapel van O.L.V. van Altijddurende Bijstand, die na een recent voltooide restauratie de komende decennia weer kan doorstaan.
‘Geschiedenis van Weert en Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert 1972).
Samenvatting: Werkstuk geschiedenis van Alfons Bruekers in de vijfde klas (groep 7) van de St. Lambertusschool in Nederweert. Grotendeels gebaseerd op het werk van Mertens en Henkens, aangevuld met eigen waarnemingen.