Filter op onderwerp
![‘Jan [Jacob] I graaf van Horne, heer van Weert, enz.’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3042-doppler-jan1-horne-weert-msg16_logo-pdf-222x300.jpg){kind=logo}
‘Jan [Jacob] I graaf van Horne, heer van Weert, enz.’.
Auteur(s): [P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 16 (1894) 7
Samenvatting: Vermelding van de belening van het leen Leveroy aan Johan van der Sluysen en zijn reis naar Palestina in 1449 met Jacob I, waaraan toegevoegd enkele biografische notities. Nadien werd Leveroy foutief gelezen als Leynroe.
‘Eene grondgerechtigheid te Weert-Nederweert’.
Auteur(s): E. Slanghen
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 2 (1880) 395-398.
Samenvatting: De laathof van het kapittel van Sint-Servaas te Maastricht in Weert en Nederweert in de periode 1556-1612, aangevuld met vragen over Hoff [laatrecht] en Weerter marktrecht'.
‘Leen- en laathoven in Weert in de 17de en 18e eeuw’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: "Flittich erforscht und gecolligeert..." : opstellen over Limburgse rechtsgeschiedenis (Maastricht 1995) 231-248.
Samenvatting: De organisatie en werking van het leenhof van de heren van Weert, Nederweert en Wessem wordt behandeld. Daarna worden het heerlijke Leynroe of het Leveroyse leengoed en het heerlijke Jan Ruttenleen gezamenlijk beschreven. De laathoven van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht in Weert en Nederweert en die van de pastorie van Weert komen aan de orde. De beschrijving van de cijnsgoederen en het recht op de keurmede van de heer komt niet uit de verf.
‘Weert in augustus 1572’.
Auteur(s): J.S. van Veen
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 40 (1920) 7.
Samenvatting: Verzoeken van twee ex-scholtissen Godert Kael en Gillis Schellart in het ambt te worden hersteld, waarbij gebeurtenissen in 1572 worden belicht.
‘Betwisting schoutambt in 1577’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 156-158.
Samenvatting: De standpunten van de diverse pretendenten op het ambt worden belicht aan de hand van processtukken van het Hof van Gelre in Arnhem.
‘ Een heksenproces te Weert in 1581’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 92 (1973) 58-61.
Samenvatting: "Na een inleiding op het thema wordt de zgn. bekentenis en de veroordeling tot de brandstapel weergegeven. Het slachtoffer bekent de meeste activiteiten, die traditioneel aan een heks toeschreven worden. Zij wordt veroordeeld wegens tovenarij en duivelarij. Dit betekent tevens schennis van de majesteit van God en de landsheer. Volgens het rijksrecht, waarmee de Constitutio criminalis Carolina van Karel V uit 1532 wordt bedoeld, staat hier de vuurdood of de doodstraf op. Zonder enig concreet feit of argument aan te voeren wordt de beklaagde door de auteur als een hysterica neergezet en om die reden zou zij zijn vervolgd. Voor andere inmiddels bekende processen over hekserij en tovenarij zie bovenstaand artikel van Cor Tubée. Vermoedelijk zijn er helaas nog meer heksenprocessen geweest."
‘Kapitale misdrijven rond 1600’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2000 14 (1999) 46-52.
Samenvatting: Aan de hand van de scholtambtsrekeningen van 1585 tot 1609 worden een aantal daders, hun misdrijven, de tortuur en de vonnissen belicht. Aandacht wordt ook besteed aan enkele militaire delinquenten. Vermeld worden een tweetal heksenprocessen in 1600; zie voor de kostenspecificatie van de gehele procesgang Bronnen: Fragment scholtambtsrekening
‘Stukken voor de vaderlandsche historie’
Auteur(s): Gerard van Hasselt
Herkomst: Dl 2 (Arnhem/Amsterdam 1792) 9-10, 36-38, 42-43, 307-308.
Samenvatting: Betreft vier Franstalige uitspraken van de hertog van Alva over de verbeurdverklaring van alle goederen en eeuwige verbanning van met name genoemde Weerter, Nederweerter en Wessemer opstandelingen, beeldstormers en calvinisten, gedateerd 26 april 1570, 21 augustus 1570 en 27 februari 1571. Sommigen van hen hebben de prins van Oranje geholpen of hebben onder gezag van Hendrik van Brederode gestaan. Ook hebben ze met geweld doperse gevangenen bevrijd uit de gevangenis van Turnhout en predikanten ondersteund. Enkelen zouden dan weer het katholieke geloof afgezworen hebben, althans volgens de veroordelingen. Afgesloten wordt met een lijst van Gelderse personen, die van het generaal-pardon van de koning uit 1574 uitgesloten worden, waaronder vijf met name genoemde Weerter predikanten.
‘Peter van Deventer: ‘tot een aessem der vogelen, alle quade doenders tot exsempel’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 66-70.
Samenvatting: Beschrijft de bekentenissen, die de delinquent in 1609 heeft afgelegd bij zijn arrestatie en tortuur. Met het doodvonnis en de voltrekking daarvan wordt het artikel afgesloten.
‘Een optekening van het marktrecht te Weert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: "Flittich erforscht und gecolligeert..." : opstellen over Limburgse rechtsgeschiedenis (Maastricht 1995) 227-230.
Samenvatting: "Transcriptie van de procesregels voor de marktrechtspraak uit het register 'Dit halden wij voor onse lantrechten en merktrechten', opgetekend in 1624. Voor de transcriptie van het markrechtprivilege uit 1414 zie Flament 'Chroniek van de heerlijkheid Weert': bijlagen, blz.. 215-216"
‘De beeldenstorm in Weert en Wessem’.
Auteur(s): J.G.C. Venner
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 118 (1982) 249-28.
Samenvatting: Eerste omvangrijke studie naar de Beeldenstorm. Tevens wordt een beschrijving van de actuele sociaal-economische en kerkelijke toestand gegeven. Met behulp van schaarse bronnen behandelt de auteur de opkomst van nieuwe religieuze ideeën. Eveneens komt de invloed van Philips van Montmorency, graaf van Horn en heer van Weert en Wessem, aan de orde, waarbij de rol die zijn moeder Anna van Egmont en zijn vrouw Walburgis van Nieuwenaer spelen, niet wordt vergeten. De politieke ontwikkelingen tot 1571 met betrekking tot Weert worden beschreven. De auteur heeft een poging aangewend de sociale achtergrond van de beeldstormers te duiden teneinde de these van Erich Kuttner over het Hongerjaar 1566 te toetsen.
‘Ongelukkige levenseinden in de 17e eeuw: Zelfmoordenaars voor het gerecht in Weert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1995 9 (1994) 89-105.
Samenvatting: Beschrijving van een viertal strafprocessen tegen dode lichamen. Voornamelijk gebaseerd op getuigenverhoren. De persoonlijke leefomstandigheden van de beklaagden komen uitvoerig aan bod.